ThanThiet.comThân Thiết
Hiểu cha mẹ, ông bà khi mình đã lớn

Hiểu bố mẹ qua bạn bè của họ: nghe cô chú kể để thấy một người khác của bố mẹ

Mẹ ở nhà nghiêm khắc mà với bạn thì hay đùa. Cách gặp và nghe bạn bè của bố mẹ để hiểu bố mẹ thêm một phía, và giữ cho bố mẹ những người bạn ấy.

Group of middle-aged Vietnamese women exercising in a neighborhood park at early morning, one in a soft lilac cardigan laughing, her adult son waiting on a bench, wide shot

Hiểu bố mẹ qua bạn bè của họ là cách nhìn thấy phía bố mẹ không bao giờ hiện ra trước mặt con: người bố hay pha trò, người mẹ từng là trưởng nhóm văn nghệ, những sở thích và nỗi lo bố mẹ chỉ kể với bạn; cách làm là gặp bạn của bố mẹ một cách tự nhiên, hỏi họ về bố mẹ ngày trước, và giữ những gì nghe được bằng sự tôn trọng. Bạn cũng sẽ biết bố mẹ có ai để tâm sự, điều rất quan trọng khi bố mẹ già đi.

Ví dụ giả định: anh N hai mươi chín tuổi, sáng nào về nhà cũng đưa mẹ ra công viên tập với nhóm các cô cùng phường. Một hôm ngồi chờ, anh nghe một cô kể "hồi trẻ mẹ cháu hát hay nhất xí nghiệp, ai cũng gọi là cô ca sĩ". Hai mươi chín năm làm con, anh chưa từng nghe mẹ hát.

Vì sao bố mẹ với bạn bè khác hẳn ở nhà

Ở nhà, bố mẹ luôn đứng ở vai bố mẹ: lo, dạy, nhắc nhở, giữ nề nếp. Vai đó không cho phép bố mẹ kể chuyện mình sợ, mình tiếc, mình từng nghịch ngợm. Với bạn bè ngang tuổi, bố mẹ được là chính mình, được đùa, được than, được nhắc chuyện cũ mà không sợ mất uy với con.

Bạn bè lâu năm của bố mẹ còn là người giữ những chuyện mà chính bố mẹ đã quên hoặc không muốn kể: năm bố bỏ học đi làm, năm mẹ suýt đi xa làm ăn, những người bạn cùng thời đã mất. Họ biết bố mẹ ở những tuổi mà con chưa sinh ra, và nhìn bố mẹ bằng con mắt ngang hàng chứ không phải con mắt của con.

Nghe họ kể, nhiều người con thấy bố mẹ như một người khác: dễ thương hơn, dí dỏm hơn, cũng nhiều lo âu hơn. Anh N sau lần đó bắt đầu thấy những lúc mẹ ngân nga trong bếp mà trước đây anh không để ý. Hiểu thêm một phía của bố mẹ thường làm con mềm lại với những phía khó chịu.

Bạn của bố mẹ là những ai, ghi vào sổ thế nào

Nhiều người con không biết tên quá ba người bạn của bố mẹ. Mở trang sổ của bố mẹ, ghi một mục riêng:

  • Bạn lâu năm. Bạn học cũ, bạn cùng đơn vị, cùng xí nghiệp. Ghi tên, quen từ hồi nào, bố mẹ hay kể gì về họ.
  • Bạn hằng ngày. Nhóm tập buổi sáng, ông hàng xóm uống trà, các bà cùng đi chợ. Đây là những người thấy bố mẹ thường xuyên nhất, có khi hơn cả con.
  • Bạn ở xa. Những người bố mẹ thỉnh thoảng gọi điện, nhắc tới với giọng nhớ. Ghi tên để biết khi nào bố mẹ có dịp gặp lại.
  • Người bố mẹ đã mất liên lạc. Bố mẹ có hay hỏi "không biết giờ ông ấy ở đâu" không. Ghi lại, vì có khi đó là người bố mẹ rất muốn gặp.
  • Bạn đã mất. Ghi ngày bố mẹ nhận tin, vì những ngày đó bố mẹ thường buồn mà không nói.

Chỉ ghi những gì bố mẹ kể hoặc bạn thấy trực tiếp. Không ghi những chuyện riêng bạn bè của bố mẹ kể về chính họ, và không ghi những gì bố mẹ kể về bạn bè với ý dặn giữ kín. Mục này để bạn biết bố mẹ có ai bên cạnh, không phải để quản lý quan hệ của bố mẹ.

Gặp bạn của bố mẹ một cách tự nhiên

Đừng hẹn bạn của bố mẹ ra để "phỏng vấn về bố mẹ". Gặp họ ở chỗ họ vẫn gặp bố mẹ: đưa mẹ đi tập buổi sáng rồi ngồi chờ, đưa bố tới nhà ông bạn uống trà rồi ngồi cùng một lúc, chở bố mẹ đi đám cưới con của bạn và ngồi cùng mâm.

Chào hỏi rồi để họ nói trước. Với người lớn tuổi, thấy con của bạn mình là họ tự kể: "Cháu là con trai lớn đấy à, hồi cháu mới sinh bố cháu mừng quá đạp xe đi báo cả xóm." Lúc đó bạn chỉ cần hỏi tiếp một câu, đừng chen chuyện của mình.

Hỏi về bố mẹ hồi trẻ, cụ thể: "Cô ơi, hồi cô với mẹ cháu làm cùng xí nghiệp, mẹ cháu thế nào hả cô?" Hay với bạn của bố: "Bác quen bố cháu từ hồi nào ạ? Hồi đó bố cháu có hay đùa không bác?"

Hỏi điều bạn thấy lạ: "Cô bảo mẹ cháu hát hay, sao ở nhà cháu chẳng bao giờ nghe mẹ hát hả cô?" Câu trả lời đôi khi mở ra cả một chuyện: mẹ thôi hát từ năm nào, vì sao.

Khi về nhà, nhắc nhẹ với bố mẹ điều đã nghe, như một câu đùa vui: "Mẹ ơi, cô Tư bảo hồi xưa mẹ là ca sĩ của xí nghiệp, mẹ hát cho con nghe một bài đi." Nhiều bà mẹ đỏ mặt, gạt đi, rồi tối đó ngân nga lúc rửa bát.

Nói dở và nói được với bạn của bố mẹ

Mấy tình huống hay gặp khi ngồi cùng bạn của bố mẹ, nhất là khi họ kể chuyện bố mẹ.

Nói dởNói được
"Bố cháu ở nhà khó tính lắm cô ạ.""Cháu chưa thấy bố cháu đùa như bác kể bao giờ, bác kể tiếp đi ạ."
Hỏi bạn của bố mẹ về tiền bạc, nợ nần của bố mẹChỉ hỏi chuyện tính tình, sở thích, chuyện vui ngày trước
Hỏi dò bố mẹ có kể gì về con khôngĐể họ tự kể, không biến buổi gặp thành dò hỏi
Kể lại với bố mẹ những gì bạn của bố mẹ phàn nànChỉ mang về những chuyện vui, chuyện làm bố mẹ tự hào
Ngồi lướt điện thoại khi các cô các bác nói chuyệnCất máy, rót nước, nghe và cười theo

Cái KHÔNG cần làm: không cần trở thành bạn của bạn bố mẹ, không cần thêm họ vào mạng xã hội, không cần hỏi bố mẹ có chuyện gì riêng với ai. Bạn của bố mẹ là của bố mẹ. Bạn chỉ đứng cạnh, nghe, và giúp khi bố mẹ cần.

Khi bố mẹ về hưu, bạn bè thay đổi thế nào

Về hưu là lúc vòng bạn bè của bố mẹ thay đổi mạnh nhất, và con cái thường không để ý. Những người gặp hằng ngày ở cơ quan, ở chợ, ở xưởng bỗng không còn gặp nữa. Bố mẹ có nhiều thời gian hơn nhưng ít người để nói chuyện hơn. Có ông bố cả năm đầu về hưu chỉ ngồi nhà xem ti vi, con tưởng bố thích nghỉ ngơi, thật ra bố đang nhớ bạn.

Để ý những dấu hiệu nhỏ: bố mẹ nhắc tên đồng nghiệp cũ nhiều hơn, hay hỏi "dạo này không biết mấy ông ấy thế nào", ít ra khỏi nhà hơn, ngủ ngày nhiều hơn. Ghi lại trong sổ cùng ngày tháng. Hỏi bố mẹ một câu mở: "Bố ơi, mấy bác ở cơ quan cũ dạo này còn hay gặp nhau không bố?" Nếu bố nói "lâu rồi không gặp", hỏi tiếp bố có muốn hẹn mọi người không.

Có bố mẹ tự tìm được nhóm mới rất nhanh: nhóm tập buổi sáng, nhóm hát, nhóm trồng cây, nhóm cựu học sinh. Có bố mẹ cần một cú đẩy nhẹ. Đưa mẹ tới buổi tập đầu tiên rồi ngồi chờ, đưa bố tới buổi họp lớp cũ rồi đón về, là đủ để bố mẹ bắt đầu lại. Đừng đăng ký thay hay ép bố mẹ đi những chỗ bố mẹ không thích; hỏi ý, đề xuất, rồi để bố mẹ chọn.

Giữ những người bạn ấy cho bố mẹ

Đưa đón khi bố mẹ không tự đi được. Khi bố mẹ già, không đi xe được nữa, nhiều ông bà mất bạn chỉ vì không ai đưa đi. Một tháng một lần chở bố tới nhà ông bạn cũ, ngồi chờ ngoài quán nước một tiếng, là món quà bố nhớ lâu.

Giúp bố mẹ liên lạc lại. Nếu bố mẹ hay nhắc một người bạn mất liên lạc, hỏi bố mẹ có muốn tìm lại không. Nếu bố mẹ đồng ý, hỏi qua bạn chung, qua người cùng quê. Đừng tự tìm rồi tự hẹn khi bố mẹ chưa muốn.

Nhớ những ngày của bạn bè bố mẹ. Ngày ông bạn của bố mổ mắt, ngày cô bạn của mẹ lên chức bà. Nhắc bố mẹ gọi hỏi thăm. Bố mẹ có tuổi hay quên, và vui khi mình vẫn là người bạn chu đáo.

Để ý khi bố mẹ mất dần bạn. Bạn bè thưa dần vì đau ốm, vì đi xa ở với con, vì mất. Khi bố mẹ ít ra ngoài hơn, ít nhắc bạn bè hơn, đó là lúc bố mẹ dễ cô đơn. Ở bên bố mẹ nhiều hơn, khuyến khích bố mẹ tham gia nhóm tập, nhóm sinh hoạt trong phường.

Khi bạn thân của bố mẹ mất. Đưa bố mẹ đi viếng nếu bố mẹ muốn, ngồi nghe bố mẹ kể về người đó. Nếu nỗi buồn kéo dài, bố mẹ thu mình, bỏ ăn, nên đưa bố mẹ đi gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý và ở bên nhiều hơn.

Sau đó: những gì thay đổi khi bạn hiểu bố mẹ thêm một phía

Tối hôm nghe chuyện, ghi vào sổ của bố mẹ một hai dòng: ai kể, kể gì, có câu nào đáng nhớ. Không cần nhiều. Một tuần sau, nhắc lại với bố mẹ một chi tiết vui, xem bố mẹ phản ứng ra sao. Nhiều khi đó là cửa để bố mẹ tự kể thêm.

Sau một tháng, bạn sẽ nhận ra mình nói chuyện với bố mẹ khác đi. Biết bố từng là người pha trò của cả nhóm, bạn đùa với bố được. Biết mẹ từng mê hát, bạn rủ mẹ hát lúc cả nhà quây quần. Bố mẹ thấy con nhìn mình không chỉ như bố mẹ, mà như một người có quá khứ, có sở thích, và thường mở lòng hơn.

Sau một năm, trang sổ của bố mẹ có thêm một phần mà không cuộc nói chuyện trực tiếp nào cho bạn được: bố mẹ trong mắt bạn bè. Phần đó giúp bạn chọn đúng việc làm cho bố mẹ vui, đúng người để mời trong những dịp của bố mẹ, và đúng lúc để ở bên khi bố mẹ mất đi một người bạn.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ không có nhiều bạn thì có đáng lo không?

Không phải ai cũng cần nhiều bạn. Điều đáng để ý là bố mẹ có ít nhất một người để trò chuyện ngoài con cái hay không. Nếu bố mẹ ngày càng thu mình, buồn bã, hãy ở bên nhiều hơn và hỏi bố mẹ có muốn tham gia một nhóm sinh hoạt nào không.

Hỏi bạn của bố mẹ về chuyện cũ có phải là tò mò quá không?

Hỏi về chuyện vui, tính tình, sở thích hồi trẻ thì không sao, người lớn tuổi thường thích kể. Tránh hỏi về tiền bạc, chuyện gia đình riêng hay chuyện bố mẹ dặn giữ kín. Thấy họ ngần ngừ thì chuyển chuyện.

Bạn của bố mẹ kể chuyện không hay về bố mẹ thì làm sao?

Nghe, không tranh luận, và không mang chuyện đó về để chất vấn bố mẹ. Mỗi người nhìn một phía. Nếu chuyện đó làm bạn băn khoăn, đợi lúc thích hợp hỏi bố mẹ nhẹ nhàng, hoặc để yên.

Làm sao giúp bố mẹ già giữ liên lạc với bạn cũ?

Đưa đón bố mẹ tới gặp bạn, nhắc bố mẹ những ngày quan trọng của bạn bè, và giúp bố mẹ gọi điện hay gọi video khi bố mẹ muốn. Quyết định gặp ai, khi nào vẫn là của bố mẹ.

Bố mẹ buồn kéo dài sau khi bạn thân mất thì nên làm gì?

Ở bên bố mẹ nhiều hơn, nghe bố mẹ kể về người bạn đó. Nếu bố mẹ bỏ ăn, mất ngủ, thu mình nhiều tuần, nên đưa bố mẹ đi gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138