ThanThiet.comThân Thiết
Sổ người thân: ghi gì và ghi thế nào

Ghi chú chung cho cả nhà: anh chị em cùng ghi về bố mẹ mà không giẫm chân nhau

Ba anh chị em mua cho mẹ ba cái áo khoác giống nhau, mỗi người nghe mẹ kể một kiểu. Cách lập một ghi chú chung về bố mẹ, ai ghi gì, ghi sao cho khỏi rối.

Elderly Vietnamese woman in a cream knit sweater pouring tea at a kitchen counter next to a refrigerator while her adult daughter writes nearby, overhead angle, soft evening light

Một ghi chú chung về bố mẹ cho anh chị em là một chỗ duy nhất (ghi chú chia sẻ trên điện thoại hoặc bảng tính) cả nhà cùng xem và cùng thêm: cỡ áo giày hiện tại của bố mẹ, món đang thích và món phải kiêng theo lời bác sĩ, những gì các con vừa mua hoặc vừa làm cho bố mẹ, và chuyện bố mẹ đang nhắc tới. Muốn không rối thì mỗi dòng ghi ngày và tên người ghi, chỉ ghi điều bố mẹ nói hoặc điều tận mắt thấy, và không biến ghi chú thành chỗ phân công hay tính tiền.

Tình huống giả định: ba chị em nhà nọ, chị cả ở cùng tỉnh với bố mẹ, em trai ở thành phố, em út làm việc ở nước ngoài. Tết vừa rồi cả ba cùng mua áo khoác cho mẹ, ba cái na ná nhau, mẹ cảm ơn cả ba rồi đem một cái cho bà hàng xóm. Cũng năm đó, mẹ kể với chị cả là gối hơi mỏi, kể với em trai là gối đau phải đi khám, còn em út thì nghe mẹ nói "không sao hết". Ba người hiểu ba kiểu, không ai biết đâu là đúng.

Vì sao mỗi người giữ sổ riêng vẫn chưa đủ

Khi anh chị em đã mỗi người một nhà, mỗi người giữ một mảnh về bố mẹ. Người ở gần thấy mẹ dạo này ít ra vườn, người ở xa nghe mẹ than qua điện thoại chuyện mất ngủ, người đi làm nước ngoài chỉ thấy mẹ cười trong cuộc gọi video cuối tuần. Ghép ba mảnh lại mới ra một bức tranh, nhưng không ai cầm đủ ba mảnh.

Bố mẹ cũng nói khác nhau với từng con, không phải vì giấu, mà vì thương theo cách khác nhau. Với con ở gần, mẹ nói thật hơn vì biết đằng nào con cũng thấy. Với con ở xa, mẹ nói nhẹ đi vì sợ con lo không làm gì được. Với con út, mẹ hay bảo "không sao" vì quen coi út là đứa nhỏ. Không ai nói dối, nhưng cũng không ai có đủ thông tin.

Một ghi chú chung không nhằm "kiểm tra" bố mẹ. Nó chỉ để ba người con thôi hiểu ba kiểu, thôi mua trùng ba cái áo, và biết ai nên hỏi lại chuyện gì. Bố mẹ thường không biết có ghi chú đó, và cũng không cần biết, miễn là nó được dùng để quan tâm cho đúng.

Những mục nên có và mục nên để ngoài

Chị cả lập một ghi chú chia sẻ tên "Ba Mẹ", gửi quyền sửa cho hai em. Sau vài tuần điều chỉnh, ghi chú gồm các mục sau:

  • Cỡ và dáng: số đo áo quần, chiều dài bàn chân của bố và mẹ, ngày đo gần nhất, ai đo.
  • Ăn uống: món đang thích, món đã chán, điều bác sĩ dặn kiêng (chép đúng lời, ghi ngày khám).
  • Sức khoẻ ghi lại: lần khám gần nhất, lời bác sĩ dặn, lịch tái khám. Chỉ chép, không bàn, không đoán.
  • Vừa mua, vừa làm: ai mua gì cho bố mẹ, ngày nào, bố mẹ dùng chưa. Mục này chống mua trùng.
  • Bố mẹ đang nhắc: chuyện mẹ nói tới hai lần trở lên, như muốn đi thăm dì ở tỉnh bên, muốn sửa cái cổng.
  • Người bố mẹ quý: bạn già, hàng xóm thân, kèm chuyện gần đây của họ nếu bố mẹ có kể.

Để ngoài ghi chú: chuyện ai góp bao nhiêu tiền, ai về thăm nhiều ít, lịch ai trông bố mẹ tuần nào. Những chuyện đó có chỗ khác để bàn, mang vào đây là ghi chú thành bảng chấm điểm nhau, và người ở xa sẽ ngại mở ra.

Cũng để ngoài: chuyện bố mẹ dặn riêng một người "đừng nói với tụi kia". Người được dặn tự cân nhắc, không đưa lên chỗ chung.

Bốn luật nhỏ để nhiều người cùng ghi mà không rối

Mỗi dòng có ngày và tên người ghi. Viết ngắn ở đầu dòng, như "15/11 - chị Hai:". Khi ai đó thắc mắc, biết ngay phải hỏi ai, và biết dòng này cũ hay mới. Không có tên, ba tháng sau đọc lại không ai nhớ mình nghe chuyện đó từ đâu.

Ghi điều nghe hoặc thấy, không ghi điều mình nghĩ. Viết "mẹ nói gối mỏi khi leo cầu thang" chứ không viết "mẹ chắc bị thoái hoá". Phỏng đoán của một người khi lên chỗ chung sẽ thành sự thật trong đầu người khác. Muốn biết thì đưa mẹ đi khám và chép lời bác sĩ.

Không sửa dòng của người khác. Thấy dòng của em đã cũ thì thêm dòng mới bên dưới, không xoá. Xoá dòng của người khác dễ thành chuyện, nhất là giữa anh chị em vốn đã có chuyện so bì từ nhỏ.

Mỗi tháng một người dọn. Ba người luân phiên, mỗi tháng một người đọc lại cả ghi chú, gom các dòng đã cũ xuống cuối dưới tiêu đề "đã cũ". Không ai phải làm hoài, và ghi chú không phình mãi ra.

Khi bố mẹ kể với mỗi người một kiểu

Quay lại chuyện cái gối của mẹ. Khi ba dòng xuất hiện trong ghi chú chung, ba chị em thấy ngay chỗ lệch: mỏi, đau, không sao. Cái sai hay gặp ở đây là mang ra hỏi mẹ kiểu bắt lỗi: "Sao mẹ nói với chị Hai là mỏi, nói với con là đau?" Mẹ sẽ ngượng, và lần sau mẹ kể ít đi với cả ba.

Cách làm đúng là chọn một người hỏi, người mẹ hay nói thật nhất, thường là người ở gần. Chị cả ghé nhà vào buổi sáng, ngồi lặt rau với mẹ, hỏi bâng quơ: "Cái gối mẹ dạo này leo cầu thang có đỡ không, hay để con chở mẹ đi khám cho yên tâm?" Mẹ nói thật là đau mấy đêm rồi. Tuần sau chị đưa mẹ đi khám, về ghi lời bác sĩ dặn lên ghi chú chung, kèm lịch tái khám.

Người ở xa thì sao? Em út không cần hỏi lại mẹ chuyện đó, chỉ cần đọc ghi chú và hỏi thăm theo cách mẹ dễ nhận: "Mẹ ơi, chị Hai nói mẹ đi khám rồi, bác sĩ dặn gì mẹ cứ làm theo nha, con ở bên này cũng đỡ lo." Mẹ biết các con thông tin cho nhau, nhưng không thấy mình bị tra hỏi.

Câu nhắn mẫu trong nhóm anh chị em

Ghi chú chung cần đi kèm một nhóm trò chuyện nhỏ của anh chị em, để báo khi có dòng quan trọng. Nhắn ngắn, không cần bàn dài trong nhóm. Khi vừa thêm thông tin mới: "Chị mới ghi cỡ dép mới của mẹ, chân mẹ bè ra rồi, ai mua dép thì coi lại nha."

Khi sắp mua gì cho bố mẹ, nhắn trước để khỏi trùng: "Em tính mua cho ba cái áo len cổ tròn dịp cuối năm, có ai mua rồi chưa?" Câu trả lời có thể là "Anh mua rồi, em mua cho ba đôi tất ấm đi, ba hay than lạnh chân." Một câu nhắn mất mười giây mà tránh được ba cái áo khoác giống nhau.

Khi nghe bố mẹ nhắc chuyện gì: "Tối qua mẹ nhắc lần thứ hai chuyện muốn đi thăm dì Út, mà ngại đi xe một mình. Chị ghi vô rồi, có ai rảnh dịp nào không?" Câu hỏi để ngỏ, không chỉ định ai, không trách ai.

Khi người ở xa muốn góp mà không biết góp gì, người ở gần có thể gợi: "Út ơi, mẹ dạo này hay nhắc em, cuối tuần em gọi video lâu lâu chút cho mẹ vui, mẹ đang tập trồng rau ngoài hiên, em hỏi mẹ chuyện đó."

Sai hay gặp khi lập ghi chú chung

Ghi chú chung bị bỏ hoặc gây chuyện thường vì một trong những cách làm sau:

TránhThay bằng
Ghi kèm ai góp bao nhiêu, ai về mấy lầnChỉ ghi về bố mẹ; chuyện góp sức bàn ở chỗ khác
Ghi phỏng đoán bệnh của bố mẹGhi lời bố mẹ nói và lời bác sĩ dặn, kèm ngày
Hỏi bố mẹ để đối chiếu ba phiên bảnMột người hỏi lại nhẹ nhàng, rồi ghi kết quả
Sửa hoặc xoá dòng người khác ghiThêm dòng mới bên dưới, ghi tên mình
Bàn tranh luận dài ngay trong ghi chúGhi chú chỉ ghi sự việc; bàn bạc gọi điện riêng

Nếu anh chị em vốn đang có chuyện căng với nhau, một ghi chú chung chưa phải là việc nên làm trước. Có thể bắt đầu nhỏ hơn: hai người thân nhau nhất ghi trước, người còn lại được xem, khi nào muốn thì thêm. Ép mọi người vào một chỗ chung khi chưa sẵn sàng chỉ thêm một chỗ để giận nhau.

Bản nhỏ trên cửa tủ lạnh cho gia đình mình

Ngoài ghi chú về bố mẹ, nhiều nhà làm thêm một bản ghi chung cho chính gia đình nhỏ của mình: vợ chồng và con đã lớn. Không cần điện thoại, chỉ một tờ giấy kẹp cạnh tủ lạnh, ai đi ngang thì ghi. Trên đó có những dòng như "tuần này con thi giữa kỳ, đừng hỏi điểm", "bố đang tránh đồ chiên theo lời bác sĩ", "mẹ thèm canh chua", "hết nước mắm".

Tờ giấy đó cho mọi người trong nhà một cách nói điều nhỏ mà không cần mở lời. Con trai mười sáu tuổi không bao giờ nói "con đang mệt vì kỳ thi", nhưng viết một dòng lên tờ giấy thì được. Người chồng ít nói không hỏi vợ "em muốn ăn gì", nhưng đọc thấy "mẹ thèm canh chua" thì tối đó đi chợ mua cá.

Mỗi tối chủ nhật, gỡ tờ cũ, dòng nào còn đúng thì chép sang tờ mới. Đừng biến tờ giấy thành chỗ nhắc việc nhà hay ghi lỗi của nhau; nó chỉ để biết người trong nhà đang thích gì, lo gì trong tuần này.

Sau một tháng và sau một năm

Sau một tháng, ba chị em tự hỏi: lần này có ai mua trùng đồ cho bố mẹ không, có chuyện nào bố mẹ nhắc mà cả ba đều không biết không? Nếu câu trả lời là không và không, ghi chú đang làm đúng việc. Nếu có người không mở ghi chú lần nào, hỏi nhẹ xem có khó dùng không, đừng trách.

Sau một năm, ghi chú có lịch sử của bố mẹ trong cả năm: cỡ dép đổi, món ăn đổi, ba lần đi khám, những chuyện bố mẹ mong. Đọc lại, ba chị em thấy được bố mẹ đã già đi thế nào, rõ hơn mọi lần về quê. Đó cũng là lúc nên dọn ghi chú, chuyển phần đã cũ sang một ghi chú lưu, để ghi chú chính chỉ còn những gì đang đúng.

Có một kết quả không ghi được vào đâu: ba người con nói chuyện với nhau nhiều hơn. Những tin nhắn kiểu "mẹ nhắc em đó" giúp anh chị em ở xa vẫn thấy mình cùng một nhà.

Câu hỏi thường gặp

Anh chị em nên dùng gì để ghi chung thông tin về bố mẹ?

Một ghi chú chia sẻ trên điện thoại hoặc một bảng tính đơn giản là đủ, miễn mọi người đều mở được và thêm được dòng. Đi kèm một nhóm trò chuyện nhỏ để báo khi có thông tin quan trọng, còn ghi chú là nơi lưu lại.

Ghi chú chung về bố mẹ nên có những mục nào?

Nên có cỡ áo giày hiện tại, món thích và món kiêng theo lời bác sĩ, lịch khám và lời dặn, những gì các con vừa mua hoặc làm cho bố mẹ, chuyện bố mẹ đang nhắc tới và những người bố mẹ quý. Mỗi dòng ghi ngày và tên người ghi.

Có nên ghi chuyện tiền bạc, ai góp bao nhiêu vào ghi chú chung không?

Không nên. Ghi chú này để hiểu bố mẹ, đưa chuyện góp tiền hay ai về thăm nhiều ít vào sẽ biến nó thành bảng so bì giữa anh chị em. Những chuyện đó nên bàn trực tiếp ở chỗ khác.

Bố mẹ kể mỗi con một kiểu thì xử lý ra sao?

Không mang ra đối chiếu với bố mẹ vì bố mẹ sẽ ngượng. Chọn một người bố mẹ hay nói thật nhất, thường là con ở gần, hỏi lại nhẹ nhàng hoặc đưa đi khám nếu là chuyện sức khoẻ, rồi ghi kết quả lên ghi chú chung cho cả nhà.

Làm sao để anh chị em ở xa cũng dùng ghi chú chung?

Người ở gần báo ngắn trong nhóm mỗi khi có dòng mới quan trọng và gợi ý người ở xa có thể hỏi thăm chuyện gì. Người ở xa đọc ghi chú trước mỗi cuộc gọi về nhà để hỏi đúng chuyện bố mẹ đang quan tâm.

Có cần cho bố mẹ biết các con đang ghi chung về bố mẹ không?

Không bắt buộc. Nếu bố mẹ biết và thấy vui thì tốt, nhưng nếu bố mẹ ngại bị theo dõi thì không cần nói. Điều quan trọng là ghi chú chỉ chứa điều bố mẹ nói hoặc các con tận mắt thấy, dùng để quan tâm cho đúng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138