ThanThiet.comThân Thiết
Sổ người thân: ghi gì và ghi thế nào

Ghi nhớ sở thích người thân: một trang cho mỗi người nên có những mục gì

Một trang sổ người thân nên có mục gì: ăn uống, cỡ áo giày, điều không thích, người họ quý, chuyện đang lo. Cách viết cụ thể để lúc cần mở ra là dùng được ngay.

Seen over his shoulder, a middle-aged Vietnamese man in a navy striped shirt sketching columns in a notebook with blank pages, wooden study desk by a window, cool morning light

Một trang sổ cho mỗi người thân nên có bảy nhóm mục: ăn uống (món thích, món không ăn được), cỡ áo quần giày, thói quen trong ngày, điều họ thích làm, điều họ không thích, những người họ quý, và chuyện họ đang lo hoặc đang mong. Mỗi mục chỉ có giá trị khi viết cụ thể đến mức người khác đọc cũng làm theo được, ví dụ không ghi "thích hoa" mà ghi "thích cúc vàng nhỏ, không chịu được hoa có mùi hắc". Nhóm "không thích" và "đang lo" là hai nhóm hay bị bỏ trống nhất mà lại dùng được nhiều nhất.

Tình huống giả định: anh B, bốn mươi mốt tuổi, làm kỹ sư, đã mở sổ được ba tuần cho vợ, con gái mười bảy tuổi, bố mẹ và một người bạn thân. Trang nào cũng có chữ, nhưng khi cần dùng thì anh mở ra và vẫn phải đoán, vì dòng nào cũng kiểu "vợ thích đồ ngọt", "bố thích cây cảnh". Phần dưới là cách anh sắp lại một trang để nó thật sự dùng được.

Bảy nhóm mục trên một trang

Không cần chia ô kẻ bảng. Chỉ cần viết tên nhóm làm tiêu đề nhỏ rồi ghi từng dòng bên dưới. Thứ tự anh B dùng sau khi sắp lại:

  • Ăn uống: món ruột, món đã chán, vị thích (chua, cay, ngọt nhạt), đồ uống buổi sáng, thứ không ăn được và lý do (không hợp, đang kiêng theo lời bác sĩ, dị ứng đã được xác định).
  • Cỡ và dáng: cỡ áo theo số đo thật, cỡ quần, chiều dài bàn chân tính bằng xăng-ti-mét, kiểu dáng thích mặc, màu hay mặc, màu không bao giờ mặc.
  • Thói quen: mấy giờ dậy, mấy giờ ngủ, giờ nào hay rảnh để gọi, giờ nào tuyệt đối không nên gọi.
  • Thích làm gì: việc làm cho vui (tưới cây, xem bóng đá, đan len), chương trình hay xem, chỗ thích ngồi.
  • Không thích: mùi, món, kiểu nói chuyện, loại quà từng nhận mà không dùng.
  • Người họ quý: bạn thân, đồng nghiệp cũ, hàng xóm hay qua lại, kèm một dòng vì sao.
  • Đang lo, đang mong: chuyện trong tháng này, ghi ngày bên cạnh vì mục này đổi nhanh.

Bảy nhóm nghe nhiều, nhưng trang của một người thường chỉ mười lăm đến hai mươi dòng. Nhóm nào chưa có gì thì để tên nhóm và một dòng trống, nhìn vào là biết mình còn thiếu hiểu chỗ nào.

Có người thêm nhóm thứ tám là "đã tặng gì, đã làm gì cho người này" để khỏi lặp lại. Nhóm đó tiện nhưng nên để cuối trang, vì nó là chuyện của mình, còn bảy nhóm trên là chuyện của người kia.

Viết chung chung và viết dùng được

Đây là lý do chính khiến trang của anh B có chữ mà vẫn không dùng được. Vài dòng anh sửa lại, đặt cạnh nhau cho dễ thấy:

Dòng viết chung chungDòng viết lại dùng được
Vợ thích đồ ngọtVợ thích bánh bông lan mềm, ít kem; không thích sô-cô-la đắng; dạo này bớt đường vì đang giữ cân
Bố thích cây cảnhBố trồng mai và lan trên sân thượng, thích tự tay chăm, không thích ai mua cây về đặt sẵn
Con gái thích âm nhạcCon gái nghe nhạc không lời khi học bài, đang tự tập đàn bằng video, ngại hát trước người lạ
Mẹ mặc cỡ MMẹ: vòng ngực khoảng 88, thích áo dài tay rộng cổ tròn, không mặc màu đỏ tươi
Bạn thân thích đi du lịchBạn thân thích đi chỗ vắng, ngại chỗ đông, say xe đường đèo, thích ở nhà nghỉ có sân

Cách kiểm một dòng có dùng được không: đưa dòng đó cho một người khác, nếu họ đi mua hay đi làm theo mà không phải hỏi lại thì dòng đó đạt. "Vợ thích đồ ngọt" không ai làm theo được, vì có cả trăm thứ ngọt và vợ có thể ghét một nửa trong số đó.

Nhóm "không thích": nhóm bị bỏ trống nhiều nhất

Người mới ghi sổ hay chỉ ghi điều người kia thích, vì đó là thứ dễ quan sát và dễ chịu khi viết. Nhưng khi dùng sổ để chọn món ăn, chọn chỗ ngồi chơi hay chọn quà, danh sách "không thích" giúp loại bỏ sai lầm nhanh hơn nhiều. Biết mẹ không ăn được hành sống quan trọng hơn biết mẹ thích mười món.

Điều người ta không thích thường không nói thẳng. Mẹ anh B chưa bao giờ nói "mẹ không thích áo màu đỏ", nhưng anh để ý cả ba cái áo đỏ con cháu tặng đều nằm trong tủ, mẹ chỉ mặc màu nâu, xanh rêu, xám. Vợ anh không nói ghét mùi nước hoa nồng, nhưng mỗi lần đi thang máy có người xịt nhiều là chị nín thở. Những điều này chỉ có được khi để ý, và phải ghi ngay, vì nó nhỏ tới mức tuần sau là quên.

Có một kiểu "không thích" đặc biệt đáng ghi: loại quà hay loại việc người ta từng nhận mà không dùng. Bố anh B từng được tặng máy massage cầm tay, dùng hai lần rồi cất. Hỏi khéo thì bố nói rung quá, bố thích người ta bóp vai hơn. Dòng ghi: "bố không dùng đồ rung, thích được bóp vai lúc tối". Dòng đó bảo anh lần sau về nhà nên làm gì.

Câu hỏi khéo để ra được điều không thích: "Cái áo đỏ tụi nhỏ tặng mẹ có mặc không mẹ, hay màu đó mẹ không ưa?" Hỏi kèm sẵn đường lui cho mẹ trả lời thật mà không sợ phụ lòng.

Nhóm "người họ quý" và "đang lo": phần cho thấy mình hiểu người

Hai nhóm này khác những nhóm còn lại ở chỗ chúng không dùng để mua gì cả. Chúng dùng để hỏi thăm. Khi anh B gọi cho bố và hỏi "Bác C bên xóm trên đỡ đau lưng chưa ba?", bố nói chuyện thêm hai mươi phút, vì bác C là bạn già bố quý nhất, chiều nào cũng ngồi uống trà. Hỏi về người bố quý cho bố thấy con biết đời sống của bố, không chỉ biết bố là bố.

Nhóm "người họ quý" nên ghi tên gọi trong nhà (bác C, cô Tư, nhóm bạn cấp ba), một dòng vì sao quý, và chuyện gần đây của người đó nếu có. Với con gái mười bảy tuổi, anh B ghi tên hai người bạn thân của con và một cô giáo con hay nhắc, kèm dòng: "con quý cô vì cô không bao giờ la trước lớp". Anh không ghi những gì con kể riêng về bạn mình.

Nhóm "đang lo" phải ghi ngày, vì nó cũ đi rất nhanh. Vợ anh B tháng này lo đợt đánh giá cuối năm ở công ty; mẹ anh lo cái giếng nước bị đục; bạn thân lo con sắp chuyển trường. Mỗi tối chủ nhật đọc lại, anh gạch dòng nào đã qua và ghi kết quả: "đánh giá xong, vợ được giữ vị trí, mệt nhưng nhẹ người". Tuần sau hỏi một câu đúng chỗ: "Xong đợt đánh giá rồi, cuối tuần mình đi ăn món em thích nhé."

Đừng biến nhóm "đang lo" thành nơi chép những gì nghe lỏm. Chỉ ghi điều người đó tự kể với mình hoặc điều ai nhìn cũng thấy, như cái giếng đục hay việc con chuyển trường.

Một trang mẫu: trang của vợ sau khi sắp lại

Trang của vợ anh B sau khi sắp lại theo bảy nhóm, viết tay, chừng mười tám dòng. Ăn uống: thích bún riêu nhiều rau, cà phê sữa ít ngọt buổi sáng, bánh bông lan mềm; đã chán món gà rán sau đợt cả nhà ăn suốt mùa hè; không ăn được tôm vì ngứa, đã đi khám và bác sĩ dặn tránh. Cỡ và dáng: áo cỡ S nếu là áo sơ mi, M nếu là áo len vì thích mặc rộng; giày dài chân 23,5 xăng-ti-mét; không mặc màu vàng chanh.

Thói quen: dậy năm rưỡi tập thể dục, sau mười giờ tối không muốn nói chuyện nặng; thích ngồi ghế cạnh cửa sổ phòng khách đọc sách tối thứ bảy. Thích làm gì: trồng mấy chậu rau thơm ngoài ban công, nghe chương trình kể chuyện lúc nấu ăn. Không thích: mùi nước hoa nồng, bị hỏi "hôm nay ăn gì" lúc đang bận, quà là đồ trang trí để bàn. Người quý: chị H đồng nghiệp cũ, bạn cùng phòng ký túc xá năm xưa, bà ngoại.

Đang lo: đợt đánh giá cuối năm (ghi tuần đầu tháng mười một); mẹ vợ dạo này hay quên chìa khoá. Đang mong: một buổi sáng chủ nhật được ngủ dậy muộn không ai gọi. Dòng cuối cùng này anh B ghi sau khi nghe vợ nói đùa lúc ăn cơm, và chủ nhật tuần đó anh dắt con đi chợ sớm, để vợ ngủ tới tám giờ. Không cần quà gì.

Trang mẫu này không phải để chép. Mỗi người một trang khác, có người nhóm ăn uống dài nửa trang, có người nhóm người quý chỉ một dòng. Cái giống nhau là dòng nào cũng đọc lên làm theo được.

Những thứ không cần ghi, và cách tự kiểm sau một tháng

Không cần ghi những điều ai trong nhà cũng biết và không đổi: năm sinh, quê quán, nghề nghiệp đã làm ba mươi năm. Không cần ghi điều để chứng minh mình đúng trong lúc cãi nhau ("vợ đã hứa ngày… mà không làm"); cuốn sổ có dòng như vậy sẽ thành sổ ghi lỗi, đọc lại chỉ thêm bực. Không ghi bí mật người khác kể riêng, không ghi những gì đọc được trên điện thoại người khác, không ghi chuyện tiền bạc của người thân mà họ không chủ động nói.

Sau một tháng, tự kiểm theo hai câu. Câu một: có lần nào mình mở sổ ra và dùng được một dòng không? Nếu có, sổ đang đúng hướng. Nếu chưa, có lẽ các dòng còn chung chung, cần viết lại cụ thể hơn. Câu hai: nhóm nào còn trống ở hầu hết các trang? Với anh B là nhóm "người họ quý" trên trang con gái; anh nhận ra mình gần như không biết bạn bè của con, và đó là việc nên để ý trong tháng sau, bằng cách hỏi chuyện chứ không phải tra hỏi.

Sau một năm, các trang sẽ dày lên và bắt đầu có dòng gạch. Đó là dấu hiệu tốt: người thân đã thay đổi, và mình đã kịp thấy.

Câu hỏi thường gặp

Một trang sổ người thân nên dài bao nhiêu dòng?

Thường mười lăm đến hai mươi dòng là đủ cho một người gần. Quan trọng là dòng nào cũng cụ thể, đọc lên làm theo được. Một trang dài mà toàn câu chung chung không dùng được bằng một trang tám dòng viết rõ.

Ghi điều người thân không thích có cần thiết không?

Rất cần, vì danh sách "không thích" giúp tránh sai lầm khi chọn món, chọn chỗ hay chọn quà nhanh hơn danh sách "thích". Người ta ít khi nói thẳng điều mình không ưa, nên phải để ý và ghi ngay khi thấy.

Có nên ghi thông tin dị ứng hay kiêng ăn vào trang sở thích không?

Nên ghi vào nhóm ăn uống, kèm nguồn: người đó tự nói hay bác sĩ đã dặn, và ngày ghi. Chỉ ghi đúng những gì đã được nói, không tự đoán. Không chắc thì hỏi lại chính người đó trước khi nấu hay mua.

Ghi về con đã lớn thì nên tránh những gì?

Tránh ghi chuyện con kể riêng về bạn bè, tránh ghi những gì đọc được trên điện thoại hay mạng xã hội của con. Chỉ ghi điều con tự nói với mình hoặc điều ai trong nhà cũng thấy, như con đang tập đàn hay đang lo kỳ thi.

Nhóm "đang lo" đổi liên tục thì ghi thế nào cho gọn?

Mỗi dòng ghi ngày ở đầu, mỗi tối chủ nhật đọc lại, chuyện nào đã qua thì gạch và ghi kết quả một dòng ngắn. Như vậy trang vẫn gọn, và một năm sau đọc lại sẽ thấy người thân đã đi qua những gì.

Có cần chia ô, kẻ bảng cho từng nhóm mục không?

Không cần. Viết tên nhóm làm tiêu đề nhỏ rồi ghi từng dòng bên dưới là đủ, và dễ thêm dòng hơn ô kẻ sẵn. Ai thích bảng tính thì có thể làm mỗi nhóm một cột, nhưng sổ giấy để dạng dòng thường tiện hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138