ThanThiet.comThân Thiết
Đoán ý chọn quà đúng người

Tặng gì cho người không thiếu gì: đọc thói quen của họ thay vì đoán món đồ

Người nhà đủ đầy, bạn đã có mọi thứ: cách nhìn vào thứ họ dùng tới mòn, giờ rảnh và món cũ họ quý để ra một món quà họ dùng thật, không thành đồ thừa trong tủ.

Quiet aisle between shelves of a small bookstore with plain spines, an older Vietnamese woman in an ivory blouse running her fingers along a shelf, soft overcast window light

Với người không thiếu gì, đừng cố tìm một món họ chưa có; hãy nhìn vào ba chỗ: thứ họ dùng mỗi ngày đến mòn mà không để ý thay, cách họ dành giờ rảnh, và món cũ họ quý không muốn bỏ. Quà đúng cho người đủ đầy thường là bản tốt hơn của đúng thứ họ đang dùng, việc sửa lại một món cũ họ thương, hoặc thời gian bạn bỏ ra làm cùng họ việc họ thích.

Bài đi theo một tình huống giả định: chị D, ba mươi chín tuổi, có người chị cả bốn mươi sáu tuổi sống ở thành phố khác. Chị cả làm quản lý, nhà cửa đầy đủ, quen tự mua mọi thứ mình cần, mỗi lần được tặng quà đều cười "chị có rồi em ạ". Ở nhà, bố hai chị đã nghỉ hưu cũng nói đúng câu ấy. Phần dưới là cách chị D tìm ra món quà cho cả hai người mà không cần hỏi.

"Không thiếu gì" thường có nghĩa là gì

Người nói "không thiếu gì" ít khi nói dối. Họ thật sự không thiếu đồ: tủ đủ quần áo, bếp đủ nồi, nhà đủ đồ dùng. Nhiều người còn thấy phiền với quà, vì mỗi món quà mới là một thứ phải tìm chỗ để, phải dùng cho người tặng vui, phải giữ lại vì ngại bỏ. Người đã quen tự lo cho mình thường kén, chọn đồ rất kỹ, và một món người khác mua theo ý mình hiếm khi vừa ý họ.

Nhưng "không thiếu đồ" khác với "không cần gì". Người bận như chị cả của chị D thiếu thời gian để thay những thứ đã cũ: cái gối đã xẹp, đôi dép đi trong nhà đã sờn, cây bút ký giấy tờ đã khô mực mà vẫn lắc lắc dùng tiếp. Người về hưu như bố thì thiếu người để ý tới những việc bố quan tâm: mấy chậu cây, bộ sưu tập tem cũ, chuyện thời sự bố hay bình. Họ không thiếu thứ để mua, họ thiếu người nhìn thấy.

Vì vậy, với người không thiếu gì, câu hỏi đúng không phải "mua gì cho họ" mà là "họ đang dùng gì, làm gì, quý gì". Ba câu đó bạn trả lời được bằng mắt, trong một hai lần ghé nhà, không cần hỏi một câu nào về quà.

Ba câu tự hỏi và nhìn ở đâu để trả lời

Chị D dùng ba câu này cho cả chị cả lẫn bố. Cột giữa là chỗ để quan sát khi ghé nhà, cột cuối là ví dụ giả định chị đã ghi được:

Câu tự hỏiNhìn ở đâuVí dụ đã ghi
Họ dùng gì mỗi ngày đến mòn?Bếp, cửa ra vào, bàn làm việc, đầu giườngChị cả: cái cốc uống trà sứt miệng vẫn dùng mỗi sáng. Bố: kính lúp đọc báo đã xước
Giờ rảnh họ làm gì?Họ kể gì vào cuối tuần, góc nào trong nhà có dấu tay họ nhiều nhấtChị cả: chạy bộ sáng Chủ nhật. Bố: tưới cây, xếp tem vào sổ cũ
Món cũ nào họ không chịu bỏ?Những thứ đã hỏng mà vẫn để ở chỗ dễ thấyChị cả: đồng hồ của mẹ chết pin. Bố: cái đài hỏng loa vẫn để đầu giường
Họ hay khen gì ở nhà người khác?Câu họ nói khi đi thăm ai đó vềBố: khen nhà bác hàng xóm có ghế ngồi tưới cây

Cột cuối không phải danh sách quà. Đó là những điều chị D thấy được. Từ đó mới chọn hướng: chị cả không cần thêm đồ, nhưng chiếc đồng hồ của mẹ cần được thay pin và lau dầu; bố không cần thêm đồ, nhưng cái đài cũ cần được mang đi sửa.

Một lần ghé nhà: quan sát mà không lục đồ

Quan sát khác với soi. Chị D tự đặt cho mình vài nguyên tắc trong lần ghé nhà chị cả, chỉ nhìn những gì ai vào nhà cũng thấy:

  1. Chọn lúc ghé tự nhiên, như ăn tối cuối tuần, không ghé đột ngột chỉ để "xem nhà". Chị cả nấu, chị D phụ rửa rau, nhìn quanh bếp.
  2. Để ý những thứ được dùng nhiều nhất: đồ để sẵn trên mặt bàn, không cất vào tủ. Thứ dùng mỗi ngày thường nằm ở chỗ tiện tay.
  3. Để ý những cách xoay xở: dây cao su buộc quanh nắp hộp, khăn lót dưới chân ghế, giấy gấp nhét dưới chân bàn cho khỏi cập kênh. Mỗi cách xoay xở là một chỗ đang thiếu.
  4. Không mở tủ riêng, không mở ngăn kéo, không cầm điện thoại của người kia. Nếu thấy cần biết một thứ trong tủ, hỏi thẳng một câu bình thường, kiểu "Chị có cái kéo không, cho em mượn?"
  5. Về tới nhà, ghi ngay ba bốn dòng vào sổ người thân: thứ dùng tới mòn, cách xoay xở, món cũ để ở chỗ dễ thấy.

Với bố, chị D làm tương tự trong một buổi về quê, ngồi cùng bố tưới cây một buổi sáng. Bố kể chuyện từng chậu, chậu nào ai cho, chậu nào sắp chết. Ngồi cạnh nghe một tiếng ấy, chị biết về bố nhiều hơn mấy năm hỏi "bố cần gì không".

Bốn hướng chọn khi người kia đủ đầy

Bản tốt hơn của đúng thứ đang dùng. Không đổi sang loại khác, không đổi kiểu dáng. Chị cả dùng cốc sứ trắng không quai để uống trà, thì món quà là một cái cốc sứ trắng không quai tốt hơn, đúng cỡ đó. Người kén chọn đồ chấp nhận bản thay thế, ít khi chấp nhận một lựa chọn khác hẳn.

Sửa lại món cũ họ quý. Mang đồng hồ của mẹ đi thay pin, lau dầu, thay dây đúng màu cũ. Mang cái đài của bố ra tiệm sửa loa. Loại quà này người đủ đầy hầu như không bao giờ từ chối, vì nó không thêm đồ vào nhà mà trả lại một thứ đã mất.

Thứ dùng hết. Những thứ họ vẫn mua đều đặn: loại trà quen, loại cà phê quen, loại hạt giống bố hay gieo. Biết đúng loại họ dùng thì quà không bao giờ thừa, vì dùng xong là hết.

Thời gian làm cùng họ việc họ thích. Một buổi sáng Chủ nhật chạy bộ cùng chị cả, rồi ăn sáng ở quán chị hay ăn. Một buổi chiều cùng bố xếp lại sổ tem, nghe bố kể từng con tem lấy ở đâu. Với người đủ đầy, người cùng làm là thứ khó có nhất.

Câu nói khi trao, để người kia không gạt đi

Người đủ đầy hay gạt quà trước khi mở. Câu đầu tiên vì thế nên nói về họ, không nói về món quà. Chị D đưa chiếc đồng hồ đã sửa cho chị cả: "Em thấy đồng hồ của mẹ chị để trên kệ lâu rồi, em mang đi thay pin. Giờ nó chạy rồi chị ạ." Chị cả không nói "chị có rồi" được, vì đúng là chị có rồi, chỉ là nó đã nằm im mấy năm.

Với bố, chị nói khi đặt cái đài trở lại đầu giường: "Bố ơi con mang đài đi sửa, giờ nghe được rồi. Tối nay bố mở thử xem có rõ không." Không gói giấy, không thiệp, không cần dịp. Có những món quà hợp với một câu nói bình thường hơn là một buổi trao trang trọng.

Nếu chọn thời gian làm quà, nói trước một tuần để người kia sắp xếp, và nói cụ thể: "Chủ nhật này em chạy cùng chị nhé, sáu giờ em qua. Chạy xong em mời chị ăn sáng." Người bận không nhận được lời mời mơ hồ kiểu "hôm nào rảnh đi đâu đó"; họ nhận được một giờ cụ thể. Bạn bè lâu năm cũng vậy: "Tháng này mình đi bộ quanh hồ một buổi đi, tối thứ Năm được không?"

Bố về hưu và chị bận việc: hai kiểu "không thiếu gì" khác nhau

Chị D nhận ra hai người cùng nói một câu nhưng không giống nhau. Chị cả không thiếu gì vì chị tự lo được hết, và chị ghét bị chiều như người cần giúp. Với chị, món quà phải gọn, đúng, không đòi chị phải cảm ơn dài dòng. Bố không thiếu gì vì bố đã thôi muốn có thêm đồ, và bố sợ con tốn. Với bố, món quà phải có lý do nghe hợp lý, kiểu "cái cũ hỏng thì sửa", không được giống như tiêu tiền cho bố.

Vì vậy cùng một kiểu quà, cách đưa khác nhau. Với chị cả, chị D nhắn trước một câu ngắn, rồi để đồ ở nhà chị: "Em để cái cốc mới ở kệ bếp nhé, cái cũ sứt rồi, chị dùng thử xem." Không cần chị cả mở quà trước mặt mình. Với bố, chị ngồi lại, cùng bố bật thử cái đài, nghe một bản tin, để bố có dịp kể chuyện cái đài ngày xưa ai mua. Người lớn tuổi hay nhận quà qua câu chuyện đi kèm hơn là qua món đồ.

Tránh và thay bằng

Những món quà nằm im trong tủ của người đủ đầy thường rơi vào vài kiểu quen thuộc:

TránhThay bằng
Đồ trang trí, đồ bày, thứ cần tìm chỗ đểThứ thay thế đúng món đang dùng, không thêm chỗ
Bản "xịn hơn" theo ý mình của thứ họ đã chọn kỹĐúng loại họ đã chọn, chỉ mới hơn
Món to, đắt, khiến họ thấy phải đáp lễMón nhỏ có lý do rõ, kèm một câu nói về họ
Phiếu mua hàng ở nơi họ không bao giờ tớiThứ dùng hết mà họ vẫn mua đều
Bỏ đồ cũ của họ đi để thay đồ mớiHỏi trước: giữ lại hay để mình mang đi

Có một việc không cần làm: không cần đem quà ra so với quà người khác tặng họ. Người đủ đầy nhận nhiều quà, và họ nhớ người hiểu mình, không nhớ món đắt nhất.

Sau một tháng, một năm

Món quà cho người không thiếu gì thường lộ ra đúng hay sai rất rõ, vì họ không có lý do gì để dùng một thứ không hợp:

  • Sau một tháng, lần ghé nhà kế tiếp, nhìn xem cái cốc mới có nằm ở chỗ cái cốc cũ không. Nếu cái cốc cũ vẫn nằm đó, ghi lại, đừng hỏi.
  • Ghi vào sổ người thân những gì đã thay, đã sửa, để năm sau không sửa lại đúng món đó.
  • Sau một năm, quan sát lại theo ba câu hỏi. Người thay đổi: chị cả có thể đã bỏ chạy bộ vì đau gối, bố có thể đã thôi xếp tem. Đừng tặng theo ghi chép của năm ngoái mà không nhìn lại.
  • Nếu buổi làm cùng nhau thành công, giữ nó thành nếp, mỗi quý một lần. Đó là món quà người đủ đầy nhớ lâu nhất.

Tự kiểm: một năm sau, bạn có kể ra được ít nhất hai thứ người kia đang dùng mỗi ngày và một việc họ đang thích làm không. Kể được nghĩa là bạn đã hiểu họ hơn, chứ không chỉ chọn được một món quà.

Câu hỏi thường gặp

Người thân có đủ mọi thứ thì có nên tặng tiền không?

Với người đủ đầy, tiền thường không có ý nghĩa gì thêm, có khi còn làm họ ngại. Một món sửa lại đồ cũ họ quý, một thứ dùng hết mà họ hay mua, hoặc một buổi làm cùng nhau thường được nhớ hơn. Tiền hợp hơn khi người nhận đang thật sự cần.

Làm sao biết người kia đang dùng loại gì để mua đúng?

Nhìn khi ghé nhà, ở những chỗ ai vào cũng thấy như bếp, bàn, kệ. Nếu không chắc, hỏi một câu bình thường khi đang dùng chung, kiểu chị dùng trà gì mà thơm thế. Không mở tủ hay ngăn kéo riêng để xem.

Tặng thời gian có bị coi là keo kiệt không?

Với người đủ đầy thì hiếm khi. Họ có tiền nhưng ít người để cùng làm việc họ thích. Điều quan trọng là hẹn cụ thể ngày giờ và giữ đúng hẹn, không phải lời mời mơ hồ. Một buổi được hẹn rõ ràng đáng giá hơn một món đồ chọn vội.

Có nên hỏi thẳng người không thiếu gì muốn gì không?

Có thể hỏi, nhưng thường chỉ nhận về câu không cần gì. Hỏi về sinh hoạt thì hiệu quả hơn: gần đây chị hay làm gì cuối tuần, đồ gì trong nhà làm chị bực. Câu trả lời đó bạn tự lọc thành ý quà.

Sửa đồ cũ của người thân có cần hỏi trước không?

Nên hỏi khi món đồ có giá trị tình cảm lớn hoặc dễ hỏng thêm khi sửa. Bạn có thể xin mượn mang đi lau dọn cho sạch. Với món quý như đồ của người đã mất, hỏi ý họ trước khi thay bất cứ chi tiết nào như dây hay mặt.

Người đủ đầy nhận quà xong không dùng thì có sao không?

Không sao, đó là thông tin để lần sau chọn khác. Đừng hỏi dồn hay tỏ ra buồn. Ghi lại trong sổ món đó không hợp và vì sao bạn đoán là không hợp, để năm sau quan sát kỹ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138