ThanThiet.comThân Thiết
Hàn gắn khi xa cách

Khó nói chuyện với bố mẹ, gọi về vài câu là căng: cách mở lại những cuộc gọi

Con đi làm xa, mỗi lần gọi về là bị hỏi lương, bị khuyên về quê, rồi gọi thưa dần. Cách đổi nhịp gọi, câu mở đầu, câu lái khi sắp căng, và nói thật một lần với bố mẹ.

Close-up of a young Vietnamese woman in a cream trench coat at the window seat of a city bus, phone held to her ear, golden late afternoon light through the glass

Khó nói chuyện với bố mẹ thường không phải vì không thương, mà vì mỗi cuộc gọi đều trôi về cùng hai ba chủ đề gây căng, nên con gọi thưa dần, mà gọi càng thưa thì mỗi cuộc càng dồn nhiều câu hỏi và càng dễ căng. Gỡ vòng này bằng cách gọi ngắn mà đều, mở đầu bằng chuyện của bố mẹ thay vì chuyện của con, chuẩn bị sẵn câu lái khi sắp chạm chủ đề nóng, và một lần nói thật với bố mẹ rằng con muốn gọi về nhiều hơn.

Tình huống giả định: chị M hai mươi chín tuổi, làm ở thành phố, bố mẹ ở một thị trấn cách bốn tiếng xe. Hai năm đầu M gọi về mỗi tối chủ nhật, gọi cả tiếng. Rồi cuộc gọi nào cũng thành một vòng: bố hỏi lương bao nhiêu, mẹ hỏi sao không về quê làm cho gần, bố chê việc văn phòng "ngồi máy cả ngày thì làm ra cái gì". M cáu, cúp máy sớm, tuần sau ngại gọi. Giờ M gọi về khoảng một tháng một lần, lần nào cũng thấy nặng người trước khi bấm.

Bố mẹ đang nghĩ gì ở đầu dây bên kia

Câu hỏi lương bao nhiêu nghe như soi, nhưng với nhiều ông bố ít nói, đó là cách duy nhất ông biết để hỏi "con có ổn không". Ông không quen hỏi con vui hay buồn, nên hỏi thứ đo được. Câu "sao không về quê làm" của mẹ, phần lớn nghĩa là "mẹ nhớ con", nói bằng cách mà mẹ nghĩ là thực tế. Câu chê việc văn phòng có khi chỉ vì bố không hình dung được con làm gì cả ngày, và không hình dung được thì lo.

Ở phía bố mẹ còn một nỗi ngại ít khi nói: sợ làm phiền con. Mẹ M không dám gọi trước vì nghĩ con bận, con mệt, nên dồn hết vào lúc con gọi. Một tháng mới được nghe giọng con một lần, mẹ hỏi cho bằng hết, và chính sự dồn dập đó làm con thấy bị tra hỏi.

Hiểu như vậy không có nghĩa là con phải chịu mọi câu chê. Hiểu là để thấy hai bên đang mắc kẹt trong cùng một vòng, và người trẻ hơn, quen điện thoại hơn, thường là người dễ đổi nhịp vòng đó hơn.

Ghi vào sổ trước khi đổi cách gọi

Dành nửa tiếng một tối, mở trang ghi chú tên "Bố mẹ" và ghi ba nhóm:

  1. Chủ đề hay căng: lương, chuyện về quê, chuyện việc văn phòng. Ghi luôn câu nào của bố mẹ làm mình cáu nhất, nguyên văn, để lần sau nghe thấy là nhận ra ngay mà không bị cuốn theo.
  2. Chủ đề bố mẹ kể vui: vườn rau sau nhà, con gà mái đẻ, chuyện bác hàng xóm mới mua xe, cái tivi bị nhiễu sóng, ông bà ngoại dạo này ra sao. Những chuyện này ngày xưa M hay hỏi, rồi bỏ quên.
  3. Điều mình có thể kể mà bố mẹ dễ hình dung: không phải "con làm phân tích dữ liệu", mà là "con làm cái bảng cho sếp xem tháng này cửa hàng nào bán chạy". Một chi tiết cụ thể giúp bố bớt lo vì đã hình dung được con làm gì.
  4. Giờ bố mẹ rảnh thật: bố xem thời sự xong khoảng bảy rưỡi tối, mẹ hay rảnh lúc trưa sau khi rửa bát.

Ghi xong sẽ thấy rõ một điều: những cuộc gọi căng đều bắt đầu bằng câu hỏi về con, và những lần vui là lần con hỏi về bố mẹ trước.

Gọi ngắn mà đều thay vì dài mà thưa

Đổi từ một tháng một cuộc dài thành mỗi tuần hai cuộc ngắn, mỗi cuộc chừng mười phút. M chọn gọi trên xe buýt về nhà, khoảng sáu giờ chiều thứ ba và thứ sáu, đúng lúc mẹ vừa nấu cơm xong. Xe buýt có cái lợi là có điểm dừng tự nhiên: "Mẹ ơi con sắp tới trạm rồi, mai con gọi tiếp nha." Cuộc gọi kết thúc nhẹ nhàng, không ai thấy bị cắt ngang.

Gọi đều thì mỗi cuộc không còn phải dồn hết mọi câu hỏi. Mẹ biết thứ sáu con lại gọi nên thôi hỏi dồn. Sau ba bốn tuần, bố mẹ quen nhịp, có khi mẹ còn để dành chuyện để kể: "Mẹ để dành chuyện con gà nhà bác Tư đến thứ sáu kể con nghe."

Mở đầu bằng chuyện của bố mẹ: "Mẹ ơi, vườn cải tuần trước mẹ nói bị sâu, giờ sao rồi?" "Bố, tivi bắt được kênh lại chưa, hay để cuối tháng con về chỉnh cho." Câu hỏi nhắc đúng điều bố mẹ kể lần trước cho thấy con có nghe, có nhớ, và đó là thứ làm bố mẹ vui hơn mọi câu "con nhớ bố mẹ lắm".

Với ông bố ít nói, nhiều khi chỉ cần mẹ đưa máy cho bố một phút. Hỏi bố đúng một chuyện bố thích: "Bố ơi, trận tối qua bố xem chưa?" Một phút đó với bố có khi quý hơn cả cuộc gọi.

Khi sắp chạm chủ đề căng: câu lái, không phải câu cãi

Câu hỏi lương, câu về quê vẫn sẽ tới. Chuẩn bị sẵn cách đón thay vì cãi:

  • Bố hỏi lương: "Đủ tiêu, có để dành bố ạ. Tháng này con còn được thưởng chút. Mà bố ơi, cái máy bơm sửa xong chưa?" Trả lời đủ để bố yên tâm, rồi lái sang chuyện của bố.
  • Mẹ hỏi sao không về quê làm: "Con biết mẹ muốn con gần nhà. Con cũng nhớ nhà, nên con mới gọi mẹ đều hơn đây." Gọi đúng tên điều mẹ đang thật sự nói, là nhớ, thay vì cãi chuyện việc làm.
  • Bố chê việc văn phòng: "Con hiểu bố lo con làm việc không chắc chắn. Tháng sau về con kể bố nghe con làm gì, có cái bảng con làm cho sếp, bố xem cho vui."
  • Nếu đã căng thật, dừng sớm và hẹn lại: "Con thấy con đang mệt nên dễ cáu, mình nói chuyện này hôm khác nha bố. Con thương bố mẹ." Cúp máy vì mệt khác với cúp máy vì giận, nhất là khi kèm câu cuối.

Đừng chuẩn bị câu lái để né mãi. Có những chuyện, như chuyện về quê, sớm muộn cũng cần một lần nói tử tế; câu lái chỉ để cuộc gọi hằng tuần không biến thành chỗ tranh luận.

Một lần nói thật: nói trực tiếp, lúc về nhà

Sau khoảng một hai tháng gọi theo nhịp mới, khi không khí đã nhẹ hơn, nên có một lần nói thật với bố mẹ, tốt nhất là gặp mặt lúc về nhà, ngồi ăn trái cây buổi tối, không phải qua điện thoại. Nói ngắn, nói về mình, không trách: "Bố mẹ ơi, con muốn nói một chuyện. Có thời gian con ít gọi về, không phải vì con không nhớ, mà vì lần nào cũng nói chuyện lương, chuyện về quê, con thấy mệt. Giờ con gọi đều hơn rồi, con muốn mình nói chuyện nhà nhiều hơn, chuyện việc con để con tự lo nha bố mẹ."

Bố mẹ có thể im, có thể tự ái một chút: "Thì bố mẹ hỏi vì lo cho con thôi." Đáp: "Con biết, nên con mới nói. Con có chuyện gì cần thì con hỏi bố mẹ đầu tiên." Lời hứa này phải làm thật: lần tới đổi việc, ốm vặt, hay cần lời khuyên chuyện thuê nhà, gọi hỏi bố mẹ. Bố mẹ được hỏi ý thì bớt phải tự đi hỏi.

Nếu chuyện căng không phải vài câu hỏi mà là những lời xúc phạm nặng, so sánh con với người khác suốt nhiều năm, khiến mình mất ngủ, sợ về nhà, thì không cần ép mình gọi đều. Giữ khoảng cách vừa sức, và nếu thấy buồn kéo dài, mất ngủ nhiều tuần, nên gặp chuyên gia tâm lý để có người cùng nghĩ cách.

Những việc không cần làm

Không cần gửi tiền về nhiều hơn để bù cho những cuộc gọi thưa. Tiền giúp bố mẹ đỡ vất vả thật, nhưng không thay được giọng con mỗi tuần, và nhiều bố mẹ còn lo thêm vì nghĩ con gửi tiền là để khỏi phải gọi. Không cần mua cho bố mẹ chiếc điện thoại đời mới để gọi video nếu bố mẹ chưa quen; một cuộc gọi thường mà đều đặn tốt hơn một cuộc gọi hình mà mẹ cứ loay hoay không thấy mặt con.

Không cần tranh luận cho thắng chuyện về quê hay ở lại. Đó là quyết định của mình, và bố mẹ, dù hỏi đi hỏi lại, phần lớn đều biết điều đó. Cãi cho thắng chỉ khiến lần gọi sau thêm nặng. Cũng không cần kể hết mọi khó khăn ở chỗ làm để bố mẹ hiểu mình vất vả; kể những chuyện bố mẹ không giúp được gì chỉ làm bố mẹ mất ngủ. Chọn kể chuyện vui, chuyện cụ thể, còn chuyện khó thì kể khi đã có hướng giải quyết.

Và không cần tự trách vì đã có giai đoạn gọi thưa. Gần như ai đi làm xa cũng qua một giai đoạn như vậy. Điều đáng kể là mình đã nhận ra và đang đổi nhịp. Nếu anh chị em trong nhà cũng ở xa, có thể nhắn cho nhau chia lịch gọi, mỗi người một tối, để tuần nào bố mẹ cũng nghe giọng con mà không ai phải gánh hết.

Thay đổi nhỏ, khác biệt lớn

So lại cách gọi cũ và cách gọi mới sau hai tháng của M:

Cách cũCách mới
Một tháng một cuộc, dài cả tiếngMỗi tuần hai cuộc, mười phút
Gọi tối chủ nhật khi đã mệtGọi trên xe buýt chiều thứ ba, thứ sáu
Mở đầu "con vẫn bình thường"Mở đầu bằng chuyện vườn, chuyện tivi
Cãi khi bị hỏi lươngTrả lời đủ rồi lái sang chuyện của bố
Cúp máy khi đã cáuHẹn lại khi thấy mình sắp cáu
Không ghi gì, lần sau quên mẹ kể gìGhi vào sổ, lần sau hỏi tiếp

Sau một tháng, tự kiểm: mẹ có gọi cho mình trước lần nào không. Sau ba tháng: số cuộc gọi kết thúc bằng câu cáu còn mấy lần. Sau một năm: lần về nhà gần nhất có ngồi nói chuyện với bố lâu hơn năm phút không. Số liệu nhỏ như vậy cho thấy mình đi đúng hướng hay chưa, rõ hơn cảm giác.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao gọi về nhà lần nào cũng thành cãi nhau?

Thường vì cuộc gọi thưa nên bố mẹ dồn mọi câu lo vào một lần, và những câu lo đó nghe như tra hỏi. Gọi ngắn mà đều hơn giúp mỗi cuộc gọi nhẹ đi, ít câu hỏi dồn hơn.

Bố mẹ cứ hỏi lương thì trả lời thế nào?

Trả lời vừa đủ để bố mẹ yên tâm, như đủ tiêu và có để dành, rồi lái sang chuyện của bố mẹ. Với nhiều người cha, hỏi lương là cách hỏi con có ổn không vì không quen hỏi chuyện tình cảm.

Mẹ cứ muốn con về quê làm thì nói sao?

Gọi đúng điều mẹ đang muốn nói là nhớ con, thay vì cãi chuyện việc làm. Câu như "con cũng nhớ nhà nên con gọi mẹ đều hơn" làm dịu hơn nhiều so với giải thích vì sao không về.

Có nên nói thẳng với bố mẹ là mình thấy mệt khi nói chuyện không?

Nên nói một lần, trực tiếp lúc về nhà, nói về cảm giác của mình chứ không trách. Kèm theo một lời hứa cụ thể, như có chuyện cần là hỏi bố mẹ đầu tiên, và làm đúng lời hứa đó.

Gọi điện cho bố mẹ bao lâu một lần là vừa?

Không có con số chung. Với nhiều nhà, hai cuộc ngắn mỗi tuần dễ giữ hơn một cuộc dài mỗi tháng. Quan trọng là đều đặn, để bố mẹ biết khi nào con gọi mà không phải ngồi chờ.

Nếu bố mẹ hay nói nặng lời làm mình sợ về nhà thì sao?

Không cần ép mình gọi đều khi mỗi cuộc gọi làm mình tổn thương. Giữ khoảng cách vừa sức, và nếu buồn kéo dài, mất ngủ nhiều tuần, nên gặp chuyên gia tâm lý để có người cùng tìm cách.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138