Để nhớ sinh nhật em dâu, anh rể và các cháu, hãy hỏi đủ ngày sinh ngay trong năm đầu người đó về nhà, ghi cùng chỗ với ngày sinh của anh chị em ruột, và mừng họ cùng một mức như mừng người ruột thịt. Dâu rể để ý rất kỹ chuyện mình được nhớ như người nhà hay chỉ như khách. Còn các cháu, nhớ đúng ngày và gọi đúng tên món cháu đang mê quan trọng hơn món quà to.
Ví dụ giả định: bà N sáu mươi tám tuổi có ba người con đã lập gia đình, giờ thêm ba người dâu rể và năm đứa cháu, từ hai tuổi đến mười bốn tuổi. Bà nhớ ngày sinh con mình không sót ngày nào, nhưng năm ngoái quên sinh nhật con rể và nhầm sinh nhật hai đứa cháu sinh cùng tháng. Con dâu út thì chưa ai hỏi ngày sinh. Phần dưới là cách bà và cô con gái lớn cùng sắp xếp lại.
Vì sao sinh nhật dâu rể dễ bị sót nhất
Ngày sinh của con ruột nằm sẵn trong trí nhớ từ hồi đẻ, từ hồi làm giấy khai sinh, từ hai mươi mấy năm mừng sinh nhật. Ngày sinh của dâu rể thì không có những thứ đó. Thường chỉ được nhắc một lần trong đám cưới, hoặc chẳng ai nhắc, và người trong nhà cứ ngầm nghĩ để vợ hoặc chồng của họ lo.
Trong khi đó, người mới về nhà lại để ý chuyện này nhiều hơn mình tưởng. Con dâu thấy mẹ chồng nhớ sinh nhật con trai mà không nhớ sinh nhật mình, dù không nói ra, vẫn hiểu là mình vẫn còn đứng ngoài. Con rể thì ít khi để ý, nhưng một năm được bố mẹ vợ gọi chúc đúng ngày là chuyện anh kể với bạn bè.
Các cháu lại khó theo cách khác. Năm đứa cháu sinh rải rác cả năm, có đứa cùng tháng, có đứa mới sinh năm ngoái. Trẻ nhỏ không nói ra, nhưng trẻ lớn hơn một chút sẽ biết bà nhớ sinh nhật anh họ mà quên sinh nhật mình, và với trẻ, chuyện đó không nhỏ. Có cháu mười tuổi còn nhớ chính xác năm nào bà quên, và nhắc lại trong bữa cơm Tết bằng giọng nửa đùa nửa thật, làm cả nhà cười mà bà thì thấy áy náy mãi.
Gom đủ ngày sinh của nhà mở rộng
Bà N nhờ con gái lớn làm cùng trong một buổi chiều chủ nhật. Hai mẹ con làm như sau:
- Vẽ ra từng nhà nhỏ: nhà anh cả gồm anh, vợ và hai con; nhà chị hai gồm chị, chồng và hai con; nhà em út gồm em, vợ và một con. Viết ngày sinh đã biết cạnh mỗi tên.
- Đánh dấu những ngày không chắc. Bà N chắc chắn ngày của ba người con, chắc bốn đứa cháu, không chắc đứa cháu út mới sinh, và không biết ngày của hai người dâu rể.
- Nhờ từng người con hỏi lại ngày sinh vợ hoặc chồng mình và các cháu, nhắn về cho mẹ. Câu nhắn của bà: "Con ơi, mẹ đang ghi lại sinh nhật cả nhà cho khỏi quên, con nhắn mẹ ngày sinh của vợ con với thằng cu nhé."
- Với người dâu rể mới về chưa lâu, bà hỏi thẳng luôn khi họ về chơi, để họ thấy mẹ chồng muốn biết: "Con sinh ngày nào hả con, mẹ ghi vào sổ, năm nay mẹ quên mất."
- Chép hết vào một trang sổ theo thứ tự tháng trong năm, không theo nhà. Viết theo tháng thì đầu mỗi tháng nhìn vào là biết tháng này có ai.
- Nhờ con gái cài nhắc cho từng ngày trên điện thoại của bà, chuông vào tám giờ sáng.
Bà N giữ trang sổ ấy kẹp trong cuốn sổ chi tiêu, thứ bà mở mỗi ngày. Sổ người thân để ở chỗ ít mở thì sớm muộn cũng bị quên.
Mừng dâu rể sao cho họ thấy là người nhà
Nguyên tắc đơn giản nhất: dâu rể được mừng giống hệt như con ruột. Nếu con trai được mẹ gọi điện đúng ngày, con dâu cũng được gọi. Nếu con gái được mẹ gửi hộp đồ ăn, con rể cũng vậy. Chỉ cần lệch một chút, người mới về nhà sẽ nhận ra.
Gọi trực tiếp cho người đó, không nhờ chuyển lời. Câu bà N gọi cho con rể: "Con ơi, hôm nay sinh nhật con đúng không, mẹ chúc con khoẻ, công việc thuận. Cuối tuần hai vợ chồng về ăn cơm, mẹ nấu món canh chua con thích." Nhắc được món con rể thích, dù chỉ một món, là dấu hiệu bà đã để ý đến anh như một người con.
Với con dâu, tránh chúc toàn chuyện con cái và nhà chồng, kiểu "chúc con chăm chồng chăm con giỏi". Chúc chuyện của chính cô ấy: công việc, sức khoẻ, sở thích cô ấy hay kể. Ví dụ: "Mẹ chúc con năm nay đi làm đỡ mệt, có thời gian đi học lớp vẽ như con nói."
Anh chị em ruột cũng nên nhớ sinh nhật dâu rể nhà nhau. Một tin nhắn từ chị chồng hay em vợ, đúng ngày, có sức nặng khác hẳn, vì nó cho thấy cả nhà chứ không chỉ bố mẹ đã nhận người đó vào.
Nhớ sinh nhật các cháu: nhỏ thôi mà đúng
Với năm đứa cháu, bà N không cố mua quà to cho từng đứa. Bà giữ mấy điều sau và thấy các cháu vẫn vui:
- Gọi đúng ngày, vào lúc cháu đi học về hoặc buổi tối, nói chuyện với chính cháu chứ không chỉ chúc qua bố mẹ cháu.
- Hỏi bố mẹ cháu trước một tuần: dạo này cháu mê gì, đang học gì, có chuyện gì vui buồn ở lớp. Rồi hỏi cháu đúng chuyện đó khi gọi.
- Quà cho các cháu giữ cùng một mức, ghi lại năm nay tặng gì để năm sau không trùng và không đứa nào thấy mình bị lép.
- Với cháu tuổi mới lớn, hỏi bố mẹ cháu xem cháu có muốn bà gọi video không, hay thích được nhắn tin hơn. Nhiều cháu ở tuổi này ngại gọi video với người lớn.
- Không so sánh các cháu trong lời chúc, kể cả kiểu khen: không nói "giỏi như anh họ", "ngoan hơn em".
Điều các cháu nhớ lâu là bà biết mình đang mê vẽ, mê đá bóng, mê một bộ truyện, chứ không phải giá trị món quà. Một lời chúc gọi đúng tên thứ cháu đang mê làm cháu thấy bà hiểu mình.
Những chỗ dễ lệch trong nhà đông người
Nhà mở rộng có nhiều chỗ dễ làm một người thấy bị bỏ sót. Bà N và con gái liệt kê lại như sau:
| Tránh | Thay bằng |
|---|---|
| Chúc con ruột riêng, chúc dâu rể qua nhóm gia đình | Chúc riêng từng người, giống nhau |
| Quà cháu nội to hơn quà cháu ngoại | Một mức quà chung cho mọi cháu |
| Nhờ con trai chúc hộ vợ nó | Tự gọi cho con dâu |
| Chỉ nhớ sinh nhật cháu đầu, quên cháu sau | Ghi đủ trong sổ theo tháng, không theo nhà |
| Hỏi con dâu "bao giờ có thêm đứa nữa" trong ngày sinh nhật cô ấy | Không hỏi chuyện sinh con, chỉ chúc chuyện của cô ấy |
Sự lệch nhỏ trong ngày sinh nhật hay bị nhớ lâu hơn những lệch lớn khác, vì đó là ngày người ta tự nhiên để ý mình được đối xử thế nào. Một mẹo nhỏ của bà N: trước mỗi sinh nhật, bà đọc lại dòng ghi năm ngoái của người có sinh nhật gần nhất trước đó, để cách mừng của người sau không nhẹ tay hơn người trước.
Sinh nhật đầu tiên của người mới về nhà
Sinh nhật đầu tiên sau đám cưới của một người dâu hay rể là dịp đáng để tâm nhất, vì đó là lúc người ấy âm thầm xem gia đình mới đón mình thế nào. Họ chưa quen nếp nhà, chưa biết bố mẹ chồng hay bố mẹ vợ có hay chúc sinh nhật không, nên mọi phản ứng đều được để ý kỹ.
Năm con dâu út về nhà, bà N hỏi con trai từ một tháng trước xem vợ con thích gì, ngại gì. Biết cô ấy xa nhà, bố mẹ đẻ ở tỉnh khác, bà nấu một nồi món quê bên ngoại của cô theo cách con trai tả lại, gọi hai vợ chồng về ăn tối. Bà không làm tiệc, chỉ có một chiếc bánh nhỏ và một tấm thiệp các cháu vẽ. Cô con dâu sau này kể với chồng rằng tối hôm đó cô mới thấy mình có nhà thứ hai.
Nếu dâu rể ở xa, không về được, một cuộc gọi trực tiếp và một món nhỏ gửi qua bưu điện là đủ. Câu chúc nên có một chi tiết cho thấy cả nhà đã để ý đến họ, như món họ thích hay công việc họ đang làm, chứ không chỉ là "chúc hai đứa hạnh phúc", vốn là câu dành cho đám cưới chứ không dành cho một người.
Mỗi năm thêm người: giữ danh sách theo kịp
Nhà đông lên mỗi năm: thêm cháu mới, thêm người dâu rể khi các cháu lớn lập gia đình. Bà N và con gái hẹn nhau mỗi dịp cuối năm ngồi lại một buổi, đọc trang sổ, thêm người mới, sửa ngày sai. Ngày sinh của em bé mới sinh được ghi ngay trong tuần đầu, vì đó là lúc cả nhà đang nhắc đến nhiều nhất.
Có thể lập một nhóm nhắn tin nhỏ chỉ gồm các anh chị em ruột, đầu mỗi tháng một người nhắn: "Tháng này có sinh nhật vợ anh Cả ngày 12, cu Bin ngày 25 nha cả nhà." Việc này giúp anh chị em nhớ sinh nhật dâu rể và cháu của nhau, không dồn hết lên bố mẹ.
Cách tự kiểm sau một năm: đếm xem trong cả nhà mở rộng, ai được chúc đúng ngày, ai bị trễ. Nếu người bị trễ toàn là dâu rể hoặc cháu ngoại, đó là dấu hiệu danh sách chưa đều, cần sửa ngay chứ đừng đợi có người phải lên tiếng. Sau vài năm, những dòng ghi kèm trong sổ như con rể thích canh chua, cháu thứ ba mê vẽ, con dâu út đang học thêm buổi tối sẽ thành thứ quý nhất, vì nhờ chúng mà lời chúc của bà năm nào cũng đúng người.
Câu hỏi thường gặp
Mẹ chồng có nên tự gọi chúc sinh nhật con dâu không?
Nên tự gọi, không nhờ con trai chuyển lời. Một cuộc gọi trực tiếp, đúng ngày, nhắc một điều riêng về con dâu cho cô ấy thấy mình được nhận là người nhà chứ không chỉ là vợ của con trai.
Hỏi ngày sinh con dâu, con rể có bị coi là quá muộn không?
Không, càng hỏi sớm càng tốt nhưng hỏi muộn vẫn hơn không hỏi. Nói thật là đang ghi lại cho cả nhà khỏi quên. Người được hỏi thường thấy vui vì được để ý.
Quà sinh nhật cho các cháu nên như thế nào cho công bằng?
Giữ cùng một mức quà cho mọi cháu, cả nội lẫn ngoại, ghi lại năm nay tặng gì. Điều các cháu nhớ lâu là ông bà biết mình đang mê gì, hơn là món quà đắt hay rẻ.
Nhà đông người thì nên ghi sinh nhật theo nhà hay theo tháng?
Ghi theo tháng trong năm sẽ dễ dùng hơn, vì đầu mỗi tháng nhìn vào là biết có ai. Ghi theo nhà dễ đọc khi thêm người nhưng hay bị sót khi tới ngày.
Anh chị em có cần nhớ sinh nhật dâu rể của nhau không?
Nên nhớ. Một tin nhắn từ chị chồng hay em vợ cho thấy cả nhà, không chỉ bố mẹ, đã nhận người đó. Có thể chia nhau nhắc trong nhóm nhắn tin anh chị em đầu mỗi tháng.
Cháu tuổi mới lớn ngại nói chuyện thì chúc sinh nhật thế nào?
Hỏi bố mẹ cháu xem cháu thích được gọi hay nhắn tin. Nhắn ngắn, nhắc đúng thứ cháu đang mê, không hỏi chuyện điểm số hay so với anh chị em họ. Cháu sẽ trả lời theo cách của cháu.