ThanThiet.comThân Thiết
Giữ thân với con đã lớn

Gọi điện cho con đi học xa nhà: giờ gọi, nhịp gọi và câu hỏi để con muốn kể

Con mới lên thành phố học đại học, mẹ gọi ngày ba lần con vẫn chỉ "con ổn". Cách hẹn giờ gọi, hỏi câu cụ thể và nghe ra lúc con đang có chuyện.

Wide shot of a Vietnamese university student in a sky blue denim shirt sitting on a stone bench in a campus courtyard under tall trees, talking on a phone, soft morning light

Với con đi học xa nhà, gọi ít mà đều thường giữ gần hơn gọi nhiều mà bất chợt: hẹn với con một hai khung giờ cố định mỗi tuần, gọi mười lăm đến hai mươi phút, hỏi những câu cụ thể về một ngày của con thay vì "con có ổn không", và để con là người kết thúc cuộc gọi. Giữa các buổi gọi, vài tin nhắn ngắn không cần trả lời là đủ cho mẹ yên tâm và con không thấy bị canh.

Tình huống giả định: chị G có con gái đầu lòng vừa vào năm nhất đại học ở thành phố cách nhà gần bốn trăm cây số. Tuần đầu, chị gọi sáng, trưa, tối. Con nghe máy, nói "con ổn mẹ ơi" rồi xin cúp vì đang đi với bạn. Tới tuần thứ ba, con bắt đầu lỡ máy. Chị vừa lo vừa tủi. Phần dưới là cách chị đổi lại, từng bước.

Vì sao gọi nhiều mà con lại xa hơn

Những tuần đầu xa nhà, con đang làm quen cùng lúc với cả chục thứ: lịch học tín chỉ, phòng ký túc xá chung với ba người lạ, tự giặt đồ, tự lo bữa ăn, nhóm bạn mới. Mỗi cuộc gọi của mẹ rơi vào giữa những việc đó. Con không ghét nghe mẹ, nhưng con đang cố cho thấy mình tự lo được, và mỗi câu "ăn gì chưa", "có lạnh không" khiến con thấy như vẫn bị coi là đứa trẻ.

Thêm nữa, cuộc gọi bất chợt bắt con phải chuyển trạng thái ngay lập tức: đang cười với bạn, phải quay sang giọng ngoan. Nhiều đứa chọn cách nhanh nhất là nói "con ổn" cho xong. Mẹ nghe chữ "ổn" nhiều lần, không thấy yên tâm hơn, lại gọi thêm. Vòng đó cứ thế lặp.

Chị G nhận ra điều này khi nghe con gái nói với bạn cùng phòng qua điện thoại chưa tắt: "Mẹ tao gọi suốt, kiểu sợ tao biến mất." Câu nói không có ác ý, nhưng chị hiểu mình cần đổi cách gọi chứ không phải đổi con.

Hẹn giờ gọi với con: làm thế nào cho con tự giữ

Cuối tuần thứ ba, chị G gọi một cuộc dài hơn bình thường, chỉ để thống nhất với con. Các bước chị làm:

  1. Nói rõ mình cần gì, không trách: "Mẹ gọi nhiều quá chắc con cũng mệt. Mẹ chỉ cần biết con ổn thật. Mình hẹn giờ gọi cố định nha, con chọn."
  2. Để con chọn khung giờ. Con gái chị chọn tối thứ ba lúc chín giờ, sau giờ học nhóm, và trưa chủ nhật. Chị ghi hai khung giờ đó vào lịch điện thoại, đặt nhắc trước mười phút để chuẩn bị câu hỏi.
  3. Thoả thuận một tín hiệu nhỏ hằng ngày: con thả một biểu tượng vào nhóm Zalo gia đình trước khi ngủ. Không cần viết gì. Mẹ thấy là biết con đã về phòng.
  4. Thoả thuận khi nào được gọi ngoài giờ: con ốm, con có chuyện, hoặc mẹ có tin quan trọng. Ngoài ra mẹ không gọi bất chợt.
  5. Hẹn thử một tháng rồi cùng xem lại: "Thử một tháng, con thấy ít quá hay nhiều quá thì nói mẹ."

Tuần đầu áp dụng, chị G thấy khó chịu nhất vào tối thứ năm, lúc thường gọi. Chị nhắn một tin ngắn rồi đặt điện thoại xuống bếp. Tới cuộc gọi thứ ba, con là người gọi trước giờ hẹn năm phút.

Hỏi câu cụ thể: một ngày của con chứ không phải "con có ổn không"

Câu "con có ổn không" chỉ có một đáp án dễ nhất. Câu hỏi cụ thể thì con phải nghĩ, và khi nghĩ, con kể. Chị G chuẩn bị trước mỗi cuộc gọi hai ba câu dựa trên những gì con kể lần trước, ghi trong sổ: tên môn học khó, tên bạn cùng phòng, quán cơm con hay ăn.

Vài câu chị hay dùng: "Môn mà con kể thầy giảng nhanh, tuần này con theo kịp chưa?"; "Bạn K cùng phòng về quê chưa, phòng còn mấy đứa?"; "Quán cơm gần cổng trường còn món cá kho không con?"; "Tuần này có chuyện gì làm con cười không?". Câu cuối chị hỏi gần như mỗi lần, vì nó mở ra những chuyện vui mà con không nghĩ là đáng kể.

Còn một câu chị học được từ một người mẹ khác: "Có chuyện gì con thấy khó mà chưa muốn kể không? Chưa muốn thì để đó, khi nào muốn thì nói mẹ." Con gái chị không trả lời ngay. Hai tuần sau, con kể chuyện bị nhóm làm bài tập bỏ rơi. Chị nghe hết, không lập tức đưa lời khuyên, chỉ hỏi "Con muốn mẹ nghe thôi, hay muốn mẹ góp ý?"

Những câu nên bỏ và câu nên thay

Mấy câu dưới đây gần như bà mẹ nào cũng lỡ nói, và chúng thường làm cuộc gọi ngắn lại:

TránhThay bằng
"Sao gọi không bắt máy, mẹ lo muốn chết.""Mẹ gọi lỡ giờ, con rảnh thì gọi lại mẹ nha, không gấp."
"Con nhà bác H tuần nào cũng gọi về."Không so sánh. Nói điều mình mong: "Mẹ thích nghe giọng con lắm."
"Ăn uống gì chưa? Có mặc ấm không?" mỗi lần gọi.Hỏi một lần đầu tuần, sau đó tin con. Hỏi chuyện khác.
Kể chuyện nhà toàn chuyện lo: tiền điện, ông bệnh, bố mệt.Kể cả chuyện vui: con mèo, cây ổi ra trái, em trai đá bóng thắng.
Cúp máy bằng một loạt dặn dò.Để con kết thúc: "Thôi con đi học đi, mẹ thương."

Chuyện kể toàn điều lo khiến con ngại gọi, vì mỗi cuộc gọi là thêm một gánh mà con ở xa không làm gì được. Chuyện vui nhỏ ở nhà lại là thứ con nhớ nhất khi xa.

Nghe ra lúc con đang có chuyện

Gọi đều thì mẹ quen giọng con theo nhịp tuần, và dễ nhận ra khi có gì khác. Chị G để ý những dấu hiệu: con trả lời chậm hơn hẳn, con không hỏi lại chuyện nhà như mọi lần, con xin cúp sớm nhiều lần liền, hay con bỏ hẳn tín hiệu buổi tối mấy hôm. Một dấu hiệu chưa nói lên gì; ba bốn cái cùng lúc thì nên hỏi nhẹ.

Hỏi nhẹ là hỏi một lần, rõ, không dồn: "Mẹ nghe giọng con mấy hôm nay hơi mệt. Con có muốn kể không, hay để cuối tuần mình nói?" Nếu con nói "không sao", mẹ nói "Ừ, mẹ ở đây" rồi để đó, nhưng giữ đúng giờ gọi tới.

Nếu con kể chuyện nặng hơn, như mất ngủ kéo dài, buồn tới mức bỏ học, hay có ý nghĩ làm hại bản thân, mẹ cần bình tĩnh ở bên con, khuyến khích con gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ, nhiều trường có phòng tư vấn cho sinh viên, và nếu cần thì lên với con ngay. Đây không phải lúc giữ nhịp gọi điện nữa.

Sổ về con khi con ở xa

Khi con còn ở nhà, mẹ nhìn là biết. Con ở xa, mẹ chỉ có những gì con kể, nên ghi lại càng quan trọng. Chị G dùng một trang ghi chú điện thoại với các mục: tên bạn cùng phòng và quê, môn học đang khó, lịch thi giữa kỳ và cuối kỳ con báo, quán ăn con hay ghé, món con nói thèm, đồ con nói thiếu.

Mục "món con nói thèm" chị dùng nhiều nhất. Con nhắc một lần "thèm mắm cà quê mình", chị ghi lại, lần gửi đồ sau có hũ mắm. Con không nhớ mình đã nói, nhưng mở thùng ra thì nhắn ngay: "Mẹ ơi sao mẹ biết."

Mục lịch thi giúp chị tránh gọi vào tuần ôn thi, và nhắn đúng ngày con thi một câu: "Hôm nay con thi môn khó đó phải không, làm hết sức là được, mẹ thương." Không cần hỏi kết quả ngay. Con muốn kể thì con kể.

Bố cũng gọi, nhưng theo kiểu của bố

Không cần bố mẹ gọi chung một cuộc. Nhà chị G, chồng chị trước giờ chỉ "ké" vào cuối cuộc gọi của vợ, nói đúng một câu "Học hành cho đàng hoàng nha" rồi đưa máy lại. Con gái nghe câu đó như một lời nhắc nhở. Chị đề nghị anh gọi riêng, mỗi tháng một hai lần, vào lúc anh muốn, không theo lịch của chị.

Bố gọi về chuyện bố biết. Anh chồng làm nghề sửa xe, nên anh hỏi chuyện chiếc xe máy cũ con mang lên thành phố: "Xe dạo này nổ máy có khó không con? Lốp sau bố thay hồi hè, chạy ổn chứ?" Con kể chuyện xe chết máy giữa đường mưa, bạn cùng lớp đẩy giúp. Cuộc gọi kéo dài gấp ba lần thường lệ.

Bố nhắn tin ngắn cũng được. Có những ông bố ngại gọi điện. Một tấm ảnh con chó ở nhà kèm câu "Nó nằm ngoài cửa phòng con cả buổi" đôi khi chạm tới con hơn một cuộc gọi dài. Con gái chị G lưu tấm ảnh đó làm hình nền điện thoại suốt học kỳ.

Ông bà cũng có phần riêng. Bà ngoại không quen gọi điện thoại thông minh. Mỗi chủ nhật về thăm bà, chị bấm máy, để bà nói với cháu vài phút. Chị dặn con trước: "Bà hỏi gì con cứ kể chuyện vui, bà nghe là vui cả tuần."

Sau một học kỳ: tự kiểm và điều chỉnh

Cuối học kỳ đầu, chị G và con ngồi lại trong một cuộc gọi dài hơn bình thường để xem nhịp có ổn không. Con nói tối thứ ba vẫn hợp, nhưng trưa chủ nhật hay bị lỡ vì đi làm thêm. Hai mẹ con đổi sang tối chủ nhật. Nhịp gọi không phải luật, cần đổi theo lịch của con.

Chị tự kiểm bằng vài câu: mình có biết tên ít nhất hai người bạn của con ở trường không; con có tự gọi về ngoài giờ hẹn lần nào không; cuộc gọi trung bình dài hơn hay ngắn hơn tháng đầu. Với chị, câu thứ hai là thước đo rõ nhất. Hôm con tự gọi về chỉ để khoe được thầy khen bài thuyết trình, chị biết mình đã làm đúng.

Sang năm hai, năm ba, nhịp sẽ thưa dần, và đó là chuyện bình thường của một đứa trẻ đang tự đứng được. Thưa mà đều vẫn tốt hơn dày mà gượng.

Câu hỏi thường gặp

Con đi học xa nên gọi về mấy lần một tuần?

Không có con số đúng cho mọi nhà. Nhiều gia đình thấy hai cuộc gọi cố định mỗi tuần, mười lăm đến hai mươi phút, cộng một tín hiệu nhỏ mỗi tối là vừa. Quan trọng là để con cùng chọn giờ và xem lại sau một tháng.

Con đi học xa chỉ nói "con ổn" thì hỏi gì?

Hỏi câu cụ thể về một ngày của con: môn học khó, bạn cùng phòng, quán ăn, chuyện gì làm con cười. Ghi lại để lần sau hỏi tiếp đúng chỗ, con sẽ thấy mẹ nhớ và kể nhiều hơn.

Gọi con không bắt máy thì nên làm gì?

Nhắn một tin ngắn, không trách, rằng con rảnh thì gọi lại, không gấp. Nếu đã có thoả thuận tín hiệu buổi tối mà con bỏ nhiều hôm liền, hãy hỏi nhẹ một lần hoặc nhờ bạn cùng phòng hỏi thăm khi thật cần.

Có nên gọi video với con đi học xa không?

Nên nếu con thoải mái, nhất là để thấy phòng ở và gương mặt con. Nhưng nhiều con ngại gọi video ở phòng chung, nên hỏi trước và chấp nhận gọi thoại khi con muốn.

Làm sao biết con đi học xa đang buồn hay gặp chuyện?

Để ý khi nhiều dấu hiệu cùng lúc: giọng mệt, trả lời chậm, xin cúp sớm nhiều lần, bỏ tín hiệu buổi tối. Hỏi nhẹ một lần; nếu chuyện nặng như mất ngủ dài hay ý nghĩ làm hại bản thân thì ở bên con và đưa con gặp chuyên gia tâm lý.

Kể chuyện nhà với con ở xa thế nào cho con không lo?

Kể cả chuyện vui nhỏ chứ không chỉ chuyện lo. Chuyện khó cần con biết thì nói rõ, kèm việc nhà đang xử lý thế nào, để con không thấy bất lực.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138