ThanThiet.comThân Thiết
Giữ thân với con đã lớn

Con đã đi làm ít về nhà: giữ gần mà không trách con bận

Con đi làm ở thành phố, một năm về hai lần, gọi điện vội vì họp. Bố mẹ giữ gần thế nào mà không trách, không làm con thấy có lỗi mỗi lần nhấc máy.

Two figures at an intercity coach station at dusk, a young Vietnamese man in a dark navy bomber jacket pulling a suitcase toward his waiting father, wide shot, warm platform lamps

Khi con đã đi làm và ít về nhà, cách giữ gần là hiểu nhịp làm việc của con để gọi đúng lúc, hỏi về công việc của con bằng những câu cụ thể con trả lời được, và làm cho mỗi lần con về hay gọi là một lần dễ chịu chứ không phải một lần bị nhắc "sao lâu không về". Câu trách dù nhẹ khiến con ngại gọi hơn, và vòng xa cách cứ thế dài ra.

Tình huống giả định: chú N đã nghỉ hưu ở một tỉnh trung du, con trai hai mươi tám tuổi làm kỹ sư phần mềm ở thành phố, mỗi năm về Tết và một lần dịp hè. Mỗi lần chú gọi, con đang họp, nói "con gọi lại sau" rồi quên. Chú buồn nhưng không nói, chỉ hay nhắc với vợ "nó bận quá". Phần dưới là cách chú đổi lại, với câu nói cụ thể và những điều chú rút ra.

Vì sao con bận mà không phải con xa

Những năm đầu đi làm, phần lớn người trẻ chịu nhiều áp lực: công việc mới, sếp mới, lương chưa cao, nhà trọ đắt, phải chứng tỏ mình. Thời gian của con bị chia nhỏ bởi những cuộc họp, những lúc phải làm thêm buổi tối. Một cuộc gọi lúc mười giờ sáng của bố rơi đúng giữa giờ làm, con không thể nghe, và tối về thì mệt tới mức quên.

Bố mẹ ở nhà nhìn từ phía mình: rảnh hơn, nhớ con hơn, nghĩ "gọi có năm phút mà cũng không được". Cả hai bên đều không sai, chỉ lệch nhịp. Chú N kể, có lần con trai nói thật: "Bố gọi giờ hành chính con không nghe được, con cũng áy náy, tối về muốn gọi lại thì sợ bố ngủ rồi." Lúc đó chú mới biết con cũng nghĩ tới mình.

Hiểu như vậy không có nghĩa bố mẹ phải chịu thiệt. Chỉ là đổi cách gọi, đổi câu hỏi, để mỗi lần liên lạc là chuyện nhẹ nhàng cho cả hai.

Tìm lại nhịp gọi hợp với giờ làm của con

Chú N làm theo thứ tự:

  1. Hỏi con giờ nào rảnh thật: "Giờ nào trong tuần con thong thả nhất, bố gọi lúc đó cho con khỏi phải bỏ dở việc." Con nói tối thứ tư sau tám giờ và sáng chủ nhật.
  2. Ghi hai khung đó vào lịch điện thoại, đặt nhắc. Ngoài khung, chú chỉ nhắn tin, không gọi trừ khi có việc gấp.
  3. Khi nhắn ngoài giờ, viết tin không cần trả lời ngay: "Cây xoài nhà mình năm nay sai trái lắm. Không cần trả lời đâu, bố khoe thôi." Câu cuối gỡ cho con cảm giác có lỗi nếu chưa kịp đọc.
  4. Gọi đúng khung đã hẹn, mười lăm phút. Nếu con bận đột xuất thì con nhắn lại, chú không gọi dồn.
  5. Mỗi tháng có một lần chú để con gọi trước. Chú không đếm, chỉ để con chủ động.

Sau hai tháng, con trai chú gọi về đều hơn bất kỳ năm nào trước đó. Không phải vì con rảnh hơn, mà vì con biết lúc nào gọi thì bố đang chờ, và gọi thì không bị trách.

Hỏi về công việc của con: những câu con trả lời được

Chú N không hiểu nghề phần mềm. Trước đây chú chỉ hỏi "Công việc ổn không?" và nhận về câu "Ổn bố". Chú bắt đầu hỏi những câu cụ thể hơn, dựa trên những gì con từng kể và chú ghi trong sổ: tên dự án con đang làm, tên người trưởng nhóm con hay nhắc, chuyện con phải đi công tác.

Vài câu chú dùng: "Cái dự án làm cho bệnh viện con kể, xong chưa con?"; "Anh trưởng nhóm khó tính đó dạo này còn bắt con sửa nhiều không?"; "Con làm thì phần nào con thích nhất?"; "Có ngày nào trong tuần con thấy nhẹ đầu không?". Câu thứ ba hay mở ra chuyện dài, vì ai cũng thích kể phần mình giỏi.

Có lần con kể về một lỗi lớn trong phần mềm con viết, phải thức tới ba giờ sáng để sửa. Chú không nói "Làm gì mà để lỗi vậy", chú hỏi "Rồi con sửa được không, mệt không?". Con kể tiếp chuyện cả nhóm ăn mì gói lúc nửa đêm. Từ đó con hay kể chuyện công việc với bố hơn với mẹ, vì bố hỏi mà không phán.

Câu nói làm con ngại gọi và câu nên dùng

Phần lớn các câu bên trái là bố mẹ nói vì nhớ con, nhưng con nghe ra là trách:

TránhThay bằng
"Bận gì mà bận dữ vậy, gọi cũng không nghe.""Bố biết con bận, rảnh thì gọi bố, không gấp đâu."
"Năm nay có về không hay lại bận?""Năm nay con tính về dịp nào, để bố mẹ chuẩn bị."
"Làm chi mà cực vậy, về quê làm cho gần nhà.""Con thấy công việc giờ có hợp sức không?"
"Con nhà ông K tuần nào cũng về."Không so. Nói điều mình mong: "Bố mẹ nhớ con, có dịp thì về."
Kể bệnh tật của bố mẹ để con về.Báo rõ khi có chuyện thật; chuyện thường ngày thì kể chuyện thường ngày.

Dòng cuối tế nhị. Có bố mẹ vô tình phóng đại chuyện mệt mỏi để con về, con về thấy không sao thì lần sau con khó tin. Khi sức khoẻ có thay đổi thật, hãy nói thẳng, kèm việc đã đi khám chưa, bác sĩ dặn gì.

Những lần con về: đón ở bến xe và để con nghỉ

Chú N đi đón con ở bến xe khách lúc chạng vạng, đến sớm mười phút, đứng ở chỗ hai bố con đã hẹn. Chú không hỏi "Sao về muộn vậy?" mà hỏi "Đường đi có kẹt không con?". Chú xách giúp vali, nhưng để con tự kéo nếu con muốn, vì con trai giờ đã là người lớn.

Ở nhà, chú để con ngủ bù hai buổi sáng, không gọi dậy ăn sáng. Bữa cơm đầu chỉ có món con thích nhất, món canh mướp nấu tôm của mẹ. Chú không hỏi chuyện lương, chuyện bao giờ lấy vợ, chuyện bao giờ mua nhà. Những chuyện đó, con muốn kể thì con kể.

Mỗi lần con về, chú dành một việc riêng hai bố con: đi câu cá ở đập sau nhà một buổi chiều. Hai bố con ngồi im gần hết buổi, thỉnh thoảng nói một câu. Con trai chú nói đó là lúc con thấy nghỉ nhất trong cả năm.

Khi bố mẹ lên ở với con vài ngày

Có năm con bận dự án, không về được dịp hè, chú N và vợ quyết định lên thành phố ở với con ba ngày. Chú hỏi con trước hai tuần, hỏi rõ con muốn bố mẹ ở chỗ con hay ở nhà nghỉ gần đó. Con nói phòng trọ nhỏ, nhưng có một tấm nệm dư, bố mẹ ở chung cũng được. Chú vẫn để con quyết, không tự đặt chỗ.

Ba ngày đó, con vẫn đi làm bình thường. Chú và vợ không đòi con xin nghỉ. Ban ngày hai người đi bộ quanh khu con ở, ghé chợ gần đó mua đồ nấu, tìm hiểu đường từ trọ tới chỗ con làm. Buổi tối con về, đã có cơm mẹ nấu, món canh mướp như ở quê. Con nói đó là lần đầu sau ba năm đi làm, con được ăn cơm nhà ngay trong phòng trọ của mình.

Chú để ý mình không làm vài việc: không dọn lại đồ đạc của con theo ý mình, không nhận xét phòng trọ chật hay đắt, không hỏi con lương bao nhiêu mà thuê chỗ này. Vợ chú suýt sắp lại tủ quần áo của con, chú nhắc nhỏ: "Để nó tự xếp, đồ của nó nó biết chỗ."

Tối cuối, con dẫn bố mẹ đi ăn quán gần chỗ làm, nơi cả nhóm con hay ăn trưa. Con giới thiệu bố mẹ với một đồng nghiệp tình cờ gặp ở đó, giọng tự nhiên. Chú nhận ra con muốn bố mẹ biết cuộc sống mình đang có, chỉ cần bố mẹ đến với tư cách khách, không phải người kiểm tra. Chuyến đi ba ngày ấy làm hai bố con gần nhau hơn mọi lần con về quê.

Sổ về đứa con đã đi làm

Chú N không quen dùng điện thoại nhiều, nên chú ghi vào một quyển sổ nhỏ để trong ngăn bàn. Một trang cho con trai, các mục: tên công ty, tên người trưởng nhóm, dự án đang làm, bạn cùng phòng trọ, món con thèm ở quê, ngày con báo đi công tác, chuyện con đang lo. Mỗi dòng ghi ngày.

Sổ giúp chú có chuyện để hỏi mà không phải hỏi lại những câu con đã trả lời. Con từng kể đang tập chạy bộ buổi sáng, ba tuần sau chú hỏi "Còn chạy bộ không con, chạy được mấy cây rồi?". Con ngạc nhiên, rồi khoe đã chạy được năm cây số.

Chú không ghi những chuyện con dặn riêng, như chuyện con đang tính đổi việc mà chưa muốn mẹ biết vì sợ mẹ lo. Chuyện đó chú giữ trong đầu, không viết ra, cũng không kể với ai.

Sau ba tháng, một năm: những dấu hiệu cho thấy con gần lại

Sau ba tháng, chú N tự kiểm vài điều: con có tự gọi về ngoài giờ hẹn không; chú có biết con đang làm dự án gì không; trong tháng có cuộc gọi nào chú lỡ trách con không. Lần đầu, chú lỡ trách một lần, vì con quên gọi đúng hôm sinh nhật mẹ. Chú ghi lại để nhắc mình: nhắc con trước một ngày thì hơn là trách sau.

Sau một năm, dấu hiệu rõ nhất là con bắt đầu hỏi ý bố về những chuyện lớn của mình: có nên nhận một vị trí mới, có nên chuyển trọ gần chỗ làm. Chú không quyết thay con. Chú hỏi con nghĩ sao, nói thật điều mình thấy, và nói thêm: "Con chọn gì bố cũng ủng hộ."

Có thể con vẫn ít về, nhưng con không còn xa. Khoảng cách địa lý không đổi được; khoảng cách trong lòng thì đổi được bằng nhịp gọi đều, câu hỏi đúng và việc không trách. Chú N giờ không còn nói "nó bận quá" với vợ nữa; chú nói "tối thứ tư nó gọi", và câu đó nghe khác hẳn.

Câu hỏi thường gặp

Con đi làm bận ít gọi về thì bố mẹ nên làm gì?

Hỏi con khung giờ rảnh thật để gọi đúng lúc, ngoài giờ đó thì nhắn tin không cần trả lời ngay. Mỗi lần nói chuyện, hỏi về công việc của con bằng câu cụ thể và tránh câu trách móc.

Làm sao nói chuyện về công việc với con khi bố mẹ không hiểu nghề?

Hỏi như người ngoài nghề tò mò: con làm phần nào thích nhất, dự án con kể xong chưa, ngày nào nhẹ đầu. Ghi lại những gì con kể để lần sau hỏi tiếp đúng chỗ.

Có nên nhắc con về quê nhiều hơn không?

Nên nói mình nhớ con và hỏi con tính về dịp nào, không nên trách "sao lâu không về". Câu trách khiến con thấy có lỗi và ngại gọi hơn.

Con về nhà ít ngày nên làm gì cùng con?

Để con nghỉ trước, sau đó có một việc riêng giữa bố hoặc mẹ với con, như đi câu, đi chợ, nấu một món. Việc làm cùng nhau giữ thân hơn một cuộc hỏi han dài.

Bố mẹ có bệnh có nên nói với con ở xa không?

Nên nói thật, rõ ràng, kèm việc đã đi khám và bác sĩ dặn gì, để con không bị bất ngờ và biết mình cần làm gì. Không nên phóng đại để con về, vì lần sau con khó tin.

Con hỏi ý bố mẹ chuyện công việc thì nên trả lời thế nào?

Hỏi con nghĩ sao trước, nói thật điều mình thấy, rồi để con quyết. Câu "con chọn gì bố mẹ cũng ủng hộ" giúp con muốn hỏi ý bố mẹ thêm lần sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138